ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO ile Grönland’a ilişkin geçici anlaşma sağlandığını açıklamasının ardından, ABD’nin adada egemen askeri üs bölgeleri kurabileceği iddiaları gündeme geldi. Batılı yetkililer, olası modelin İngiltere’nin Kıbrıs’taki “Egemen Üs Bölgeleri” sistemine benzediğini bildirdi.
GRÖNLAND ‘EGEMENLİK’ ÇİZGİSİNİ KORUYOR
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, perşembe günü yaptığı açıklamada, “Birçok şeyi konuşmaya hazırız ancak egemenlik kırmızı çizgidir.” ifadelerini kullanarak ABD’ye askeri egemenlik devrine kapıyı kapattı.
İNGİLTERE MODELİ MASADA
İngiltere’nin Kıbrıs’ta 1960 anlaşmalarıyla kurduğu Akrotiri ve Dikelya üsleri, Britanya hukukunun geçerli olduğu özel bölgeler olarak biliniyor. Uzmanlara göre bu statü, ABD’ye Grönland’da klasik üslerden daha geniş kontrol sağlayabilir.
ARCTİK KAYNAKLARINA YÖNELİK İHTİMAL
Analistlere göre, olası bir anlaşma yalnızca askeri erişim değil, aynı zamanda Arktik’teki doğal kaynaklara yönelik diplomatik avantajlar da içerebilir. Bazı değerlendirmeler, minerallere ilişkin hükümlerin müzakerelere eklenebileceğine işaret ediyor.
TEPKİ VE GERİLİM RİSKİ
Uzmanlar, Grönland’da egemen ABD üslerinin yerel halk nezdinde tartışma yaratabileceği ve uluslararası çevrelerde rekabeti artırabileceği görüşünde. Trump’ın önceki çıkışları sonrası Grönland’da protesto gösterileri düzenlenmişti.
ABD’nin Grönland’da halihazırda askeri üssü bulunurken, “egemen üs bölgesi” statüsünün uluslararası hukuk açısından çok daha farklı sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
