CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın duyurduğu “Kırsalda Bereket, Küçükbaşa Destek” projesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, projenin ilk etabında 150 bin küçükbaş hayvanın üreticilere verileceğini, her üreticiye 95 dişi ve 5 erkek küçükbaş temin edileceğini açıklamıştı. Hayvanlar için aylık 15 bin lira, yıllık 180 bin lira bakım ve besleme desteği sağlanacağı, finansmanın Ziraat Bankası aracılığıyla faizsiz krediyle karşılanacağı belirtilmişti. Kredilerde 2 yıla kadar geri ödemesiz dönem ve 7 yıla kadar vade imkânı sunulacağı duyurulmuştu.
“500 bin hedeften 150 bine geriledik”
Projeyi değerlendiren Gürer, 2018’de açıklanan “300 Koyun Projesi”ni hatırlatarak o dönemde 500 bin anaç koyun dağıtımı hedeflendiğini söyledi. Gürer, “Bugün üç yılda 150 bin koyun dağıtımı öngörülüyor. Yaklaşık yüzde 90’lık bir daralma söz konusu” dedi.
“Her 691 işletmeden sadece biri yararlanacak”
Türkiye’de 1 milyon 37 bin küçükbaş işletmesi bulunduğunu belirten Gürer, yeni projeden yalnızca 1.500 işletmenin yararlanabileceğini ifade etti. Gürer, “Bu her 691 işletmeden sadece birinin destekleneceği anlamına geliyor. Son üç yılda 112 bin işletme kapanmışken bu destek pansuman bile olmaz” diye konuştu.
“İthalat bitmedi”
Gürer, 2021–2025 döneminde küçükbaş ithalatı için 28,7 milyon dolar harcandığını ve 174 bin 637 baş hayvanın yurtdışından getirildiğini belirterek, “İthalatın bitmesi gereken yılda dahi dış alım sürdü” dedi.
“Bakım desteği yeme yetmiyor”
Projede hayvanların hibe edilmediğini, üreticinin krediyle borçlandırıldığını savunan Gürer, hayvan başına aylık 150 TL bakım desteğinin yetersiz olduğunu ifade etti. “Yem fiyatları dövize bağlı. Bu destek birkaç günlük yem ihtiyacını bile karşılamıyor” dedi.
TÜİK verilerine eleştiri
Gürer TÜİK’in hayvan varlığı verilerinin de sorgulanması gerektiğini belirtti. Büyükbaş hayvan varlığına ilişkin farklı kurumların farklı rakamlar açıkladığını dile getiren Gürer, şap hastalığı nedeniyle hayvan kayıplarının net açıklanmadığını savundu.
“Üretim düşüyor, girdi maliyetleri artıyor”
Bitkisel üretimde de gerileme yaşandığını ifade eden Gürer, tahıl ve bakliyat üretiminde düşüşler olduğunu söyledi. Artan mazot, gübre ve yem maliyetlerinin çiftçiyi zorladığını belirten Gürer, “Ahır giderleri düşürülmeden, yem sübvanse edilmeden ve ithalatçı anlayıştan vazgeçilmeden et sorunu çözülemez” dedi.
Gürer, gübre ve yem sübvansiyonu, mazotta vergi indirimi, genç ve kadın çiftçilere sosyal güvence desteği ve çiftçi borçlarının faizsiz ertelenmesi çağrısında bulundu.
