Bosna-Hersek, her yıl 1 Mart’ta Bağımsızlık Günü’nü kutluyor. 1992 yılında yapılan referandum sonucunda Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nden ayrılan ülke, bu tarihten itibaren egemenliğini ilan etmişti. Bosna-Hersek Federasyonu’nda resmi tatil olarak kabul edilen bu gün, ülkenin modern tarihindeki en kritik dönüm noktalarından biri olarak görülüyor.
BAĞIMSIZLIK REFERANDUMLA SEÇİLDİ
Tarihi referandum 29 Şubat ve 1 Mart 1992 tarihlerinde gerçekleştirildi. Vatandaşlara sorulan soru, “Egemen ve bağımsız bir Bosna-Hersek’ten; Müslümanlar, Sırplar, Hırvatlar ve diğer vatandaşların eşit olduğu bir devletten yana mısınız?” şeklindeydi. Referanduma katılım %63,6 seviyesinde gerçekleşirken, oyların %99,7’si bağımsızlık yönünde kullanıldı. Boşnaklar ve Bosnalı Hırvatlar bağımsızlığı güçlü şekilde desteklerken, Bosnalı Sırpların çoğunluğu referandumu boykot etti.
Referandum sonuçları 6 Mart 1992’de Bosna-Hersek Parlamentosu tarafından kabul edildi. Avrupa Topluluğu ise 7 Nisan 1992’de Bosna-Hersek’i bağımsız bir devlet olarak tanıdı. 28 Şubat 1995’te ise Bosna-Hersek Federasyonu Parlamentosu, 1 Mart’ın resmi bağımsızlık günü ve ulusal bayram olarak kutlanmasına karar verdi. Bu kararın ardından 1 Mart 1995’te ilk resmi kutlamalar gerçekleştirildi.
SIRP CUMHURİYETİ BAĞIMSIZLIK GÜNÜNÜ KUTLAMIYOR
Bağımsızlık Günü, yalnızca Bosna-Hersek Federasyonu’nda geçerlidir. Ülkenin diğer siyasi yapısı olan Sırp Cumhuriyeti ise bu bayramı kutlamıyor ve kendi bağımsızlık gününü 9 Ocak’ta anıyor. Sırp Cumhuriyeti eski Cumhurbaşkanı ve günümüzde Bosna Cumhurbaşkanlığı üyesi olan Milorad Dodik, 1 Mart’ın Boşnak halkının bayramı olduğunu belirterek, Sırp Cumhuriyeti’nde kutlanmadığını ifade etmişti.
BOŞNAK KİMLİĞİ VE KÜLTÜRÜ YAŞATILIYOR
Bugün, 1 Mart Bağımsızlık Günü, Bosna-Hersek halkı için sadece bir devletin kuruluşunu simgelemiyor; aynı zamanda barış, çok kültürlülük ve toplumsal birliği anma vesilesi olarak da önem taşıyor. Federasyondaki şehirlerde resmi törenler düzenlenirken, kültürel etkinlikler ve sergilerle halk geçmişin acı hatıralarını hatırlıyor ve ülkenin egemenliğine sahip çıkmanın önemini genç nesillere aktarıyor.
1 Mart, Bosna-Hersek’in ulusal kimliğini ve egemenliğini simgeleyen bir tarih olarak her yıl coşkuyla kutlanıyor. Bağımsızlık Günü, geçmişin zorluklarını hatırlatırken, halkın birlikte yaşama ve barış içinde geleceğe yürüyüşünü temsil ediyor.
