Türkoloji biliminin tarihindeki dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı, 100 yıl aradan sonra aynı şehir ve mekânda düzenlenecek anma toplantısıyla yeniden gündeme geliyor.
Yunus Emre Enstitüsü, Türk Dil Kurumu, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Hazar Üniversitesi ve Azerbaycan Milli İlimler Akademisi’nin iş birliğiyle gerçekleştirilecek “100. Yılında Bakü Türkoloji Kurultayı Anma Toplantısı”, 27-28 Şubat tarihlerinde Bakü’de düzenlenecek. Program, 1926’da Türk dünyasında ortak dil, alfabe ve bilimsel yöntem arayışına öncülük eden kurultayın kültürel, bilimsel ve entelektüel mirasını ele almayı amaçlıyor. Toplantıda ayrıca Türkolojinin yüz yıllık gelişimi tarih, kültür ve edebiyat bağlamında değerlendirilecek.
TARİHİ MEKANDA SEMBOLİK ANMA
Anma toplantısı, 100 yıl önce ilk kurultayın yapıldığı ve günümüzde Azerbaycan Milli İlimler Akademisi olarak hizmet veren tarihi binada gerçekleştirilecek. Toplantının aynı salonda ve aynı saatte başlaması, programı sadece akademik bir etkinlik olmaktan çıkararak tarihi hafızaya yönelik sembolik bir anlam da kazandırıyor.
60’TAN FAZLA AKADEMİSYEN KATILIM SAĞLAYACAK
Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Tataristan, Moldova ve Arnavutluk’tan 60’tan fazla akademisyenin katılımıyla düzenlenecek toplantı, disiplinler arası bir yaklaşım benimsiyor. Türk dili, edebiyatı, tarih, kültür ve folklor alanlarında toplam dokuz panel gerçekleştirilecek. Program kapsamında Mahmud Kaşgarlı, Ali Bey Hüseyinzade, İsmail Bey Gaspıralı, Abay Kunanbayoğlu, Mağcan Cumabay, Bekir Çobanzade, Ahmet Caferoğlu, Nesib Bey Yusifbeyli ve Ayaz İshaki adına özel paneller düzenlenecek. Kurultayda sunulacak bildirilerin kitaplaştırılması da planlanıyor.
1926 KURULTAYI'NIN TÜRK DÜNYASI İÇİN ÖNEMİ
1926 Bakü Türkoloji Kurultayı, Türk dünyası için bilim, kültür ve dil alanında bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Kurultay, farklı coğrafyalarda yaşayan Türk halklarını ortak bir kültürel ve bilimsel platformda bir araya getirerek, dil birliği ve bilimsel koordinasyon konularında stratejik kararların alınmasını sağladı. 131 delegenin katıldığı toplantıda Latin alfabesine geçiş ilkesi kabul edilmiş, ana dilde eğitim ve tarih-folklor çalışmalarının düzenlenmesi yönünde somut adımlar atılmıştı. Bu yönüyle kurultay, sadece akademik bir buluşma olmanın ötesinde, Türk halklarının modernleşme ve kültürel bütünleşme sürecinde kritik bir eşik görevi gördü.
Türk dünyası açısından kurultayın önemi, ortak bilimsel ve kültürel mirasın oluşturulmasında da kendini gösteriyor. Dil, edebiyat, tarih ve folklor alanlarında koordineli çalışmaların temelini atan kurultay, farklı ülkelerden akademisyenlerin iş birliğini teşvik etti. Ayrıca, ortak alfabe ve terminoloji arayışı, bugün de Türk dünyasında iletişimi ve kültürel bağları güçlendiren bir miras olarak değerlendiriliyor. 100 yıl sonra Bakü’de düzenlenecek anma toplantısı, bu mirası yeniden hatırlatarak, Türk dünyasında akademik iş birliğini ve kültürel dayanışmayı canlı tutmayı hedefliyor.
