Özel haber/Ebru Şahin
Futbolda hakem tartışmaları uzun süredir gündemin en sıcak başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Süper Lig’de hemen her hafta yaşanan tartışmalı pozisyonlar, VAR kararları ve hakem performansları hem kamuoyunda hem de futbolseverler arasında yoğun şekilde eleştiriliyor.
Bu tartışmaların odağında ise yalnızca bireysel hatalar değil, sistemin genel işleyişine yönelik ciddi soru işaretleri yer alıyor. FIFA Kokartlı Eski Süper Lig yardımcı hakemi Aleks Taşçıoğlu konuya dair Türk Havadis’e değerlendirmelerde bulundu.
“En büyük sorun güvensizlik”
Türk futbolunda hakemlik kurumuna yönelik eleştirilerin temelinde güven sorununun yattığını belirten Taşçıoğlu, bu problemin yıllar içinde daha da arttığını söyleyerek “Türk futbolunda hakemliğin en büyük sorunu hakemlere duyulan güvensizliktir ve bu güvensizlik ortamı her geçen sene daha da büyüyerek artmaktadır” dedi.
“Bizde insanımıza duyulan güven düşük. Bizim hakemlerimizin yaptıkları hataları insani olarak kabullenemiyoruz. Hep bir art niyet arıyoruz. İşin içine yabancı girince aynı hataları yapınca sus pus oluyoruz.”
“Hakemlik kurumu geriye gidiyor”
Hakemlik kurumunun gelişim göstermesi gerekirken mevcut yapının geriye gittiğini dile getiren Taşçıoğlu, bunun temelinde sistemsel eksikliklerin bulunduğunu belirterek, “Normal şartlarda doğru sistem, eğitim ve liyakatla ileri gitmesi gereken hakemlik kurumu bırakın ileri gitmeyi, gerilemektedir” dedi.
“Baskı Türkiye’de çok daha yoğun”
Türkiye’de hakemler üzerinde oluşan baskının Avrupa’ya kıyasla daha yoğun olduğundan bahseden Taşçıoğlu, bunun arkasında futbol kültürünün yattığını belirtti. Futbolun yalnızca bir spor değil, güçlü bir tutku olarak yaşandığını ifade eden Taşçıoğlu, bu durumun zaman zaman fanatizme dönüştüğünü ve hakemler üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
“Şu bir gerçek ki futbola bakış açısı Türkiye ve benzeri Akdeniz ülkelerde (İtalya, İspanya, Portekiz, Yunanistan) eğlenceden ziyade bir tutku, bağımlılık. Dolayısıyla eğlence anlayışı kendini fanatizme dönüştürüyor. Bu da baskıyı getiriyor.”
“Aynı hakeme 6 derbi verilmez”
Hakem yetiştirme ve atama sistemine yönelik eleştirilerde bulunan Taşçıoğlu, mevcut yapının sağlıklı işlemediğinden bahsederek, “Doğru işlemiş olsaydı, biz bir takvim yılı içerisinde 6 derbiyi aynı hakeme yönettirmiş olmazdık. 6 derbiden 1’ini de yabancı hakem yönetti” dedi.
“VAR Türkiye’de fayda sağlamadı”
VAR sisteminin Türkiye’de beklenen katkıyı sunamadığını belirten Taşçıoğlu, uygulamanın doğru şekilde işletilmediğinden bahsederek, “VAR aslında bir paraşüt, emniyet kemeri. Faydası doğru kullanıldığı zaman tartışılmaz ancak Türk futboluna şimdiye kadar fayda sağladı mı? Kesinlikle hayır” ifadelerini kullandı.
VAR’ın sahadaki hakem davranışlarını da etkilediğini dile getiren Taşçıoğlu, bazı hakemlerin karar almaktan kaçındığını ve sorumluluğu VAR’a bıraktığını söyleyerek,“Otorite zayıflığını ve tembelliği artırdı diyebiliriz. Hakemler sorumluluk almaktan kaçınmaya ve sahada karar vermekten korkmaya başladılar” dedi.
“VAR’da süre uzuyor çünkü baskı var”
VAR incelemelerinin Türkiye’de daha uzun sürmesinin nedenini açıklayan Taşçıoğlu, hakemlerin hata yapma korkusuyla daha temkinli davrandığını söyledi.
“Avrupa liglerinde de bazı pozisyonların incelenmesi dakikalar alabiliyor. Ama Türkiye genelinde kritik olmayan kararlarda da süre uzun. Bu da baskıdan kaynaklanıyor. Hakemler hata yapmak istemedikleri için bir pozisyonu 2-3 kez inceliyor.”
Özellikle büyük takımların maçlarında baskının daha da arttığını belirten Taşçıoğlu, bu tür karşılaşmalarda hata toleransının çok daha düşük olduğunu ifade ederek,
“Doğal olarak evet. Örnek vermek gerekirse Seyirci baskısı, takımların hedef baskısı, sosyal medya baskısı, yönetici baskısı” dedi.
“Hataların sebebi yönetim”
Son yıllarda artan hakem hatalarının nedenine değinen Taşçıoğlu hakem yönetimindeki tercihlerin süreci doğrudan etkilediğini belirterek, “Bu sorunu yaratan hakem yöneticileri. Tecrübeli hakemleri sistemin dışına çıkararak, alt liglerden hazır olmayan genç hakemleri sisteme dahil ettiler. Bu da doğal olarak hataların artmasına neden oldu” dedi.
Sosyal medya kaçınılmaz, hakemlikte cesaret belirleyici
Günümüzde hakemlerin medya ve sosyal medya eleştirilerinden bağımsız kalmasının mümkün olmadığını belirten Taşçıoğlu aktif hakemlik yapanlara da tavsiyelerde bulundu.
“Sosyal medyayı, televizyonları, basını takip etmeyen hakem olduğuna inanmıyorum. Bu nedenle cevabım evet. Ama derecesi hakemden hakeme değişebilir. Önemli olan cesaret, çok çalışmak, lisan ve sürekli kendini geliştirmek.”
“Hakemlikte pişmanlık yoktur”
Hakemlik mesleğinde kararların anlık verildiğini ve sonrasında pişmanlık üzerinden değerlendirme yapılmaması gerektiğini belirten Taşçıoğlu, mesleğin doğasından bahsederek, “Keşkeler pişmanlıktır. Hakemlikte doğru ve hatalı kararlar vardır. Benim için pişmanlık yok” dedi.
Hakem hatalarına yönelik tartışmaların zaman zaman abartıldığını ifade eden Taşçıoğlu, algı yönetiminin futbolun bir parçası haline geldiğini söyleyerek, “Her zaman fazla diyemeyiz bu haksızlık olur. Diğer ülkelerde de belirli haftalarda büyük hakem hataları oluyor. Hakem algısı her zaman satın alınır. Bizim ülkemizde alıcısı hazır en büyük algı hakemliktir” ifadelerini kullandı.
“Avrupa için tablo zor”
Türk hakemlerinin uluslararası arenadaki durumuna da değinen Taşçıoğlu, mevcut tabloyu şu şekilde değerlendirdi:
“Bunu zaman gösterecek. Bir zamanlar aynı hafta 3 hakemimizin Şampiyonlar Ligi maçı yönettiğini düşünürsek, şu an bu pek mümkün görünmüyor.”
