Avrupa Birliği ile Hindistan arasında sonuçlandırılan serbest ticaret anlaşması (STA), küresel ticaret dengeleri açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor. Anlaşma, iki taraf arasında çok sayıda üründe gümrüklerin düşürülmesini veya kaldırılmasını öngörürken, Türkiye açısından dolaylı ama güçlü rekabet etkileri doğurması bekleniyor.
ASIL RİSK DOĞRUDAN İTHALAT DEĞİL, AB PAZARINDA REKABET
Ekonomi çevrelerinde yapılan değerlendirmelere göre temel risk, Hindistan’ın Türkiye’ye ihracatını artırmasından çok, Hindistan menşeli ürünlerin Avrupa pazarında Türk üreticilerle daha düşük maliyetle rekabet edecek olması.
Özellikle fiyat hassasiyeti yüksek sektörlerde, gümrüklerin sıfırlanmasıyla birlikte Hint üreticilerin AB’de daha güçlü konum elde etmesi bekleniyor.
TEKSTİL VE HAZIR GİYİMDE BASKI ARTABİLİR
Rekabet gücü son yıllarda maliyetler nedeniyle zayıflayan tekstil ve hazır giyim sektörü, en kırılgan alanlardan biri olarak görülüyor. Hindistan’ın:
- Büyük ölçekli üretim kapasitesi
- Daha düşük işçilik maliyetleri
- Geniş hammadde erişimi
nedeniyle AB pazarında daha agresif fiyatlama yapabileceği belirtiliyor. Gümrük avantajı ile birlikte bu durumun Türk ihracatçılar üzerinde ek baskı oluşturabileceği ifade ediliyor.
MAKİNE VE METAL SANAYİ: ETKİ SINIRLI OLABİLİR
Makine, metal ve otomotiv yedek parça alanlarında da rekabet artışı bekleniyor. Ancak bu segmentte alımların çoğunlukla uzun süreli tedarikçi ilişkilerine dayalı olması nedeniyle etkinin tekstile kıyasla daha sınırlı kalabileceği değerlendiriliyor.
Otomotiv tarafında ise asıl riskin Hindistan’dan çok Çin kaynaklı düşük maliyetli araçların Avrupa pazarındaki etkisi olduğu, bunun da Türk parça üreticilerinin satış yaptığı ana üreticileri zayıflatabileceği vurgulanıyor.
ABD VERGİLERİ NEDENİYLE TİCARET AVRUPA’YA KAYABİLİR
Donald Trump döneminde Hindistan’a uygulanan ek gümrük vergilerinin de ticaret yönünü değiştirebileceği belirtiliyor. Buna göre Hindistan’ın ABD’ye yönelik ihracatının bir bölümünün Avrupa gibi alternatif gelişmiş pazarlara yönelmesi bekleniyor.
Bu ticaret sapmasının özellikle tekstil ve bağlantılı sektörlerde rekabeti daha da sertleştirebileceği ifade ediliyor.
PETROKİMYADA YENİ RAKİP: HİNDİSTAN
Uzman değerlendirmelerinde öne çıkan bir diğer başlık ise enerji ve petrokimya ürünleri. Ukrayna savaşı sonrası Avrupa’nın Rusya’dan doğrudan temin edemediği bazı petrol türevleri ve işlenmiş ürünlerde Hindistan önemli bir tedarik merkezi haline geldi.
Bu gelişmenin, Avrupa pazarında petrokimya ve rafineri bağlantılı ürünlerde de yeni bir rekabet hattı oluşturduğu belirtiliyor.
GÜMRÜK BİRLİĞİ ELEŞTİRİLERİ YENİDEN GÜNDEMDE
Gelişme, Türkiye’nin Avrupa Birliği Gümrük Birliği çerçevesindeki konumunu da yeniden tartışmaya açtı. Mevcut yapıda AB’nin üçüncü ülkelerle yaptığı STA’lar sonrasında Türkiye birçok üründe gümrük indirimi uygulamak durumunda kalıyor. Ancak karşı ülkenin Türkiye’ye aynı indirimi sağlaması için ayrıca anlaşma yapılması gerekiyor.
Uzmanlara göre bu asimetri:
- Türkiye’nin müzakere gücünü zayıflatıyor
- STA sürecini tek taraflı hale getirebiliyor
- Rekabet baskısını artırıyor
Ticaret savaşlarının yoğunlaştığı mevcut küresel konjonktürde, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ihtiyacı bir kez daha güçlü biçimde gündeme taşınmış durumda.
