Türkiye, bölgedeki gelişmeler doğrultusunda Kuzey Kıbrıs’ta bulunan stratejik askeri varlığını güçlendirmeye devam ediyor. Resmi açıklamalarla teyit edilen bu kapsamda, Milli Savunma Bakanlığı, Kıbrıs’ın işgal altındaki topraklarında altı adet F-16 savaş uçağı ve hava savunma sistemleri konuşlandırdığını bildirdi. Bakanlık, gerektiğinde ilave tedbirlerin alınacağını da açıkça vurgulamıştır.
Ancak Yunan basınının ön plana çıkan parapolitika.tr sitesinde yer alan haberde, Türkiye’nin bu adımı “yasadışı” olarak tanımlamıyor ve hukuki eleştirilerde bulunan bir dille kamuoyuna aktarıyor. Haberde, Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs’taki askeri varlığının uluslararası hukuk ve ABD yasaları ile çeliştiği iddia edilmekte, özellikle ABD’nin ITAR silah ihracatı düzenlemelerine atıf yapılıyor. Yunan-Amerikan Liderlik Konseyi (HALC) yetkililerinin görüşlerine yer verilen haberlerde, Türkiye’nin 1987 sonrası üretilmiş silahları Kıbrıs’a yerleştirmesinin yasa dışı olduğu öne sürülüyor.
HALC YÖNETİCİSİNDEN İDDİA: TÜRKİYE BİRDEN FAZLA ABD YASASINI İHLAL EDİYOR
Yunan-Amerikan Liderlik Konseyi (HALC) yöneticisi Eddie Zemenides, basına verdiği demeçte, “Türk F-16'larının işgal altındaki Kıbrıs'ın kuzeyine transferi, ABD yasalarının (ITAR kısıtlamaları) açık bir ihlali anlamına gelir. 1987'den sonra üretilen silahların adaya yerleştirilmesine izin verilmiyor ve böyle bir hareket, Türkiye'nin birden fazla ABD yasasını ihlal ettiği anlamına gelir. Savaş bölgesinin yakınında Türk uçaklarının bulunması, bölgedeki çatışmaları daha da karmaşık hale getiriyor. Elbette, Türklerin elli yıldır Kuzey Kıbrıs'ta silahları var ve silahların 1987'den önce de orada olduğunu söylüyorlar” ifadelerini kullandı.
YUNAN ANALİSTLER BU EYLEMİN YASA DIŞI OLDUĞUNU ÖNE SÜRÜYOR
Özetle, Zemenides ve diğer Yunan analistlere göre, Türkiye'nin KKTC'deki askeri varlığı (Yunanlara göre sözde işgal altındaki topraklar) ve Ercan (onlar Tymbou diyor) gibi havaalanlarına savaş uçağı konuşlandırması yasa dışı bir eylem olarak kabul ediliyor. Türkiye'nin Yunanistan veya AB'nin hareketlerine askeri olarak karşılık verme hakkı bulunmuyor.
TÜRKİYE'NİN BÖLGEDEKİ MEŞRUİYETİ SORGULANIYOR
Yine haberde, ABD’nin 2024 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti’ne uyguladığı silah ambargosunu kaldırdığı, ancak bu değişikliğin Kuzey Kıbrıs’ı kapsamaması nedeniyle Türkiye’nin bölgedeki askeri varlığının tartışmalı olduğu belirtiliyor. Bu bakış açısı, Yunanistan ve bazı ABD çevrelerinde Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs’taki askeri faaliyetlerinin meşruiyetini sorgulamak için kullanılıyor.
TÜRKİYE'NİN ADA'DAKİ ASKERİ VARLIĞININ TEMELLERİ
Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki (KKTC) askeri varlığı, 1960 garantörlük anlaşmaları ve 1974 müdahalesine dayanıyor. 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti kurulurken Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık, Ada’nın güvenliğini korumak ve garantörlük görevini yerine getirmekle yükümlü olmuştur. Ancak 1960’lı yıllarda Türk ve Rum toplumları arasında artan çatışmalar, Türkiye’nin Ada’daki Türk toplumunun güvenliğini sağlama ihtiyacını gündeme getirmiştir.
1974’te Kıbrıs’ta gerçekleşen darbe ve Yunanistan’ın Ada’yı işgal etme girişimi, Türkiye’nin garantörlük hakkını kullanarak askeri müdahalede bulunmasını zorunlu kılmıştır. Bu müdahale sonrasında adanın kuzey kesimi fiilen Türk kontrolüne geçmiş ve Ada’daki iki toplumun ayrı siyasi varlıklar olarak yaşamasının temeli atılmıştır. 1983 yılında ilan edilen KKTC, Türkiye’nin güvenlik ve stratejik hedefleri doğrultusunda burada kalıcı askeri varlık bulundurmasını gerektirmiştir.
Türkiye’nin KKTC’deki askeri unsurları, Ada’daki barış ve istikrarın korunması, Türk toplumunun güvenliğinin sağlanması ve garantörlük sorumluluğunun yerine getirilmesi amacıyla görev yapmaktadır. Uluslararası hukukta tartışmalı olsa da Ankara, bu varlığı meşru ve stratejik bir gereklilik olarak değerlendirmektedir. Doğu Akdeniz’deki konumunu güçlendiren Türkiye, KKTC’deki askeri varlığı sayesinde bölgesel istikrarı ve Ada’daki Türk güvenliğini korumaya devam etmektedir.
Türkiye’nin Kıbrıs’taki varlığı uzun yıllardır devam etmekte olup, bölgede istikrarı sağlamak amacıyla sürdürülen bir unsurdur. Yunan medyasının iddiaları, bu gerçekliği gölgeleme amacı taşıyan siyasi bir perspektiften değerlendirilmektedir.
