Türk dünyasının gurur günü: 3 Mayıs Türkçülük Günü nedir?

3 Mayıs, Türk milliyetçiliğinin fikir dünyasından çıkıp meydanlara döküldüğü ve milli kimlik bilincinin haykırıldığı günün adıdır. 1944 yılından bu yana kutlanan bu özel gün, Türk milletine duyulan bağlılığın ve kültürel değerlerin korunması azminin bir sembolü olarak kabul edilir.

Türkçülük Günü nasıl ortaya çıktı: 1944 olaylarının perde arkası

Bu anlamlı günün temelleri, 1944 yılında yaşanan "Irkçılık-Turancılık Davası" ile atılmıştır. Dönemin siyasi atmosferinde, Türk milliyetçisi aydınların baskılara karşı gösterdiği duruş, büyük bir toplumsal harekete dönüşmüştür.

Sabahattin Ali - Nihal Atsız davası: Her şey, yazar Sabahattin Ali'nin, kendisine "vatan haini" dediği gerekçesiyle Hüseyin Nihal Atsız aleyhine açtığı dava ile başladı.

Ankara yürüyüşü: 3 Mayıs 1944 tarihinde Ankara'da toplanan binlerce milliyetçi genç, Atsız’a destek vermek ve milli değerlere sahip çıkmak amacıyla dev bir yürüyüş gerçekleştirdi.

Milli şuurun uyanışı: Polisin müdahalesiyle sonuçlanan bu gösteriler, Türk siyasi tarihinde "milliyetçilik" fikrinin kitlesel bir harekete dönüştüğü ilk büyük olay olarak kayıtlara geçti.

İlk kutlama ve 3 Mayıs'ın tarihi önemi nedir?

3 Mayıs'ın bir "bayram" gibi kutlanması geleneği, olayların hemen ardından hapishanede bulunan isimler tarafından başlatılmıştır.

Tophane Askeri Cezaevi: Nihal Atsız, Zeki Velidi Togan, Reha Oğuz Türkkan ve Alparslan Türkeş gibi isimlerin de aralarında bulunduğu 10 mahkum, 3 Mayıs 1945'te kaldıkları hücrelerde bu günü ilk kez anmışlardır.

Anlamı: Bu gün, sadece bir ideolojinin değil, Türk milletinin var olma iradesinin ve haksızlıklara karşı gösterilen vakur duruşun simgesidir.

Türkçülük Günü mesajları ve kutlama içerikleri

Günümüzde 3 Mayıs, Türkiye genelinde ve Türk Cumhuriyetlerinde çeşitli konferanslar, yürüyüşler ve kültürel etkinliklerle yad ediliyor. Milli birliği pekiştiren bu kutlamalarda; "Dilde, fikirde, işte birlik" vurgusu ön plana çıkıyor.

3 Mayıs bir bayram mı yoksa anma günü mü?

Resmi bir tatil olmamasına rağmen, 3 Mayıs milliyetçi kesimler ve Türk dünyası sevdalıları tarafından "Türkçüler Bayramı" olarak da adlandırılır. Ancak temel amacı; Türk kültürünü gelecek nesillere aktarmak ve tarihteki o dik duruşu unutmamaktır.

2026 yılındaki 3 Mayıs etkinlikleri kapsamında, Türk dünyasından pek çok temsilcinin katılımıyla Ankara ve İstanbul başta olmak üzere birçok şehirde anma törenleri düzenlenmesi bekleniyor.

Medya Diplomasisinde Yeni Dönem: Hedef "Ortak Ses"

Panelde yapılan konuşmaların ana odağını, Türk dili konuşan ülkeler arasında bilgi akışının hızlandırılması ve küresel dezenformasyona karşı "tek ses" olma hedefi oluşturdu. Katılımcılar, Batı merkezli haber ajanslarına olan bağımlılığı azaltacak "Ortak Türk Haber Ajansı" ve içerik havuzlarının kurulması gerektiğini vurguladı.

Zirvede öne çıkan kritik başlıklar:

Dezenformasyonla Ortak Mücadele: Dijital çağda artan yalan haberlere karşı Türk devletlerinin ortak bir teyit mekanizması kurması.

Dil ve Alfabe Birliği: Medya içeriklerinde ortak terimlerin kullanılması ve karşılıklı anlaşılırlığın artırılması.

Genç İletişimciler Programı: Türk dünyasındaki genç gazeteciler için değişim programları ve ortak eğitim seminerlerinin düzenlenmesi.

Sorunlar ve çözüm önerileri masaya yatırıldı

Panelin interaktif bölümlerinde, Türk dünyası medyasının karşılaştığı kronik sorunlar ve bu sorunlara yönelik somut çözüm önerileri sıralandı. Özellikle dijital dönüşümün medya sektörüne etkileri ve sosyal medya platformlarının manipülatif gücüne karşı alınacak önlemler tartışıldı.

Öne çıkan çözüm önerileri:

Üye ülkeler arasında ortak TV kanalları ve dijital platformların sayısının artırılması, medya çalışanlarına yönelik vize ve akreditasyon kolaylıklarının sağlanması ve ortak kültürel değerleri ön plana çıkaran dizi, film ve belgesel projelerine ağırlık verilmesi.

Türk Dünyası Birliği için medyanın gücü

İzmir’deki panelin sonuç bildirgesinde, medyanın sadece bir bilgi kaynağı değil, aynı zamanda Türk dünyasının kültürel ve siyasi entegrasyonu için en güçlü araç olduğu belirtildi. İzmir'in ev sahipliğinde gerçekleşen bu buluşmanın, ilerleyen dönemde daha geniş kapsamlı "Türk Dünyası Medya Forumları"na zemin hazırlayacağı ifade edildi.

Resmi açıklamada, anlaşmanın Fransız askeri unsurlarının Kıbrıs adasında konuşlandırılması, askeri teknoloji paylaşımı, ortak tatbikatlar ve savunma iş birliğini kapsadığı ifade edildi.

“Bölgedeki dengeleri bozacak” uyarısı

Bakanlık, anlaşmanın insani amaçlar çerçevesinde sunulmasına rağmen, esasen adadaki güç dengesini değiştirmeye yönelik bir adım olduğunu belirtti. Bu tür girişimlerin bölgesel istikrarı olumsuz etkileyebileceği vurgulandı.

“GKRY’nin yetkisi yok” vurgusu

Açıklamada, GKRY’nin adanın tamamını temsil etme yetkisi bulunmadığı belirtilerek, bu tür anlaşmaların Kıbrıs Türk halkının haklarını yok saydığı ifade edildi.

Türkiye ile savunma iş birliği mesajı

KKTC Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin etkin ve fiili garantörlüğünün önemine dikkat çekti. Yeni gelişmeler doğrultusunda Türkiye ile savunma iş birliğinin derinleştirileceği mesajı verildi.Açıklamanın sonunda, söz konusu anlaşmanın KKTC ve Kıbrıs Türk halkı açısından “yok hükmünde” olduğu belirtildi.

Etkinliklerde geleneksel esintiler

Kutlamalar kapsamında başkent Yakutsk başta olmak üzere tüm bölgelerde çeşitli festivaller, konserler ve spor müsabakaları düzenleniyor. Yakut kültürünün vazgeçilmez parçaları olan:

Bölgeye özgü ağız kopuzu performansı, birliği ve döngüselliği temsil eden geleneksel halk dansı ve el işçiliği ile hazırlanan yöresel kostümlerin sergilenmesi.

Ekonomik ve kültürel bir güç olarak Yakutistan

Sadece doğal kaynakları ve yer altı zenginlikleriyle (elmas, altın, kömür) değil, aynı zamanda sert iklim koşullarına rağmen koruduğu zengin kültürel mirasıyla da tanınan Yakutistan, bu kutlamalar aracılığıyla dünyaya "kendi kimliğini koruma" mesajı veriyor.

Bölge yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda, Saha Cumhuriyeti’nin hem Rusya Federasyonu içindeki stratejik önemine hem de gelecek nesillere aktarılacak olan kültürel birikimin değerine vurgu yapılıyor.

Mendeli’den Telafer’e uzanan “Birleşik Türkmeneli” idealinin somut ifadesi olarak 24 Nisan 1995’te Erbil’de kurulan Irak Türkmen Cephesi, aradan geçen 31 yılda Irak’taki Türkmen varlığının hem siyasi temsilcisi hem de kültürel hafızası olmayı sürdürüyor. Savaşlar, işgaller, göçler ve kimlik mücadelesiyle şekillenen bu süreçte Cephe, Türkmen toplumunun birlik arayışının en güçlü adreslerinden biri olarak öne çıktı. Bu 31 yıllık serüveni ve Irak Türkmenlerinin bugün hâlâ karşı karşıya olduğu zorlukları Gazeteci Reşat Salihi, Türk Havadis’e değerlendirdi.

“TÜRKİYE’DE KAZANILAN BAĞIMSIZLIK IRAK TÜRKLERİ İÇİN İLHAM KAYNAĞI OLDU”

Irak Türkmenlerinin mücadelesinin 1919 senesinde Millî Mücadele’nin başlamasıyla alevlendiğini kaydeden Gazeteci Salihi, milli mücadelenin Türkiye’de zaferle taçlandırılmış olsa da Irak cephesi açısından sona ermediğini aksine farklı bir boyutta devam ettiğini kaydetti. Salihi, “Türkiye’de kazanılan bağımsızlık, Irak Türkmenleri için bir ilham kaynağı olmuş; ancak onların mücadelesi, içinde bulundukları coğrafyanın şartları gereği uzun soluklu ve çok katmanlı bir süreç hâline gelmiştir” şeklinde konuştu.

Irak Türkmenlerinin millî mücadelelerini farklı dönemlerde askerî direnişler, kültürel varlığın korunmasına yönelik çalışmalar, sokak hareketleri, gizli teşkilatlanmalar ve nihayetinde siyasi mücadeleler ile sürdürdüklerini vurgulayan Salihi, bu sürecin bir bakıma “var olma mücadelesinin farklı sahalarda verilen tezahürleri” olarak değerlendirilebileceğini kaydetti.,

MÜCADELE İÇİN TARİHİ DÖNÜM NOKTASI: IRAK TÜRKMEN CEPHESİ

Siyasi mücadelenin son ve en kurumsal aşamasında ise çeşitli zaman dilimlerinde kurulan tüm siyasi ve kültürel oluşumların ortak bir hedef etrafında birleştiğini ve 24 Nisan 1995 tarihinde Irak Türkmen Cephesi’nin (ITC) kurulmasına zemin hazırladığını belirten Salihi, “Bu gelişme, dağınık hâlde yürütülen mücadelenin tek bir çatı altında toplanması açısından tarihi bir dönüm noktasıdır. Böylece Irak Türkmenlerinin millî mücadelesinde; kültürel, askerî ve gizli teşkilatlanmaların ağırlığı yerini siyasi mücadeleye bırakmış, Irak Türkmenleri hak arayışlarını daha görünür ve meşru bir zeminde sürdürmeye başlamışlardır” ifadeleriyle ITC’nin kuruluş sürecini özetledi.

EN BÜYÜK SORUNLARIN BAŞINDA SİYASİ TEMSİL GELİYOR

Irak Türkmenlerinin yaşadığı sorunların mücadelenin başladığı süreçten bu yana devam ettiğini kaydeden gazeteci, bu sorunların başında hiç şüphesiz siyasi temsil kabiliyetinin geldiğini vurguladı. Salihi, konuyla ilgili olarak “Irak Türkmen Cephesi gibi önemli ve köklü bir siyasi yapımız bulunmasına rağmen, Irak’ın çok etnikli yapısı ve özellikle Türklere karşı zaman zaman uygulanan yok sayma politikaları, bu temsil gücünü sınırlı kılmaktadır” ifadesini kullandı.

Meseleyi demografik açıdan inceleyen Salihi, bu durumda tablonun daha çarpıcı olduğunu belirtti. Osmanlı İmparatorluğu’nun ardından kurulan Irak Krallığı döneminde başlayan Araplaştırma politikalarının Baas rejimiyle birlikte sistematik bir hâl aldığını kaydeden gazeteci, “1991 Körfez Savaşı sonrasında ise Barzani ve Talabani öncülüğünde yürütülen Kürtleştirme politikaları, Irak Türkmenlerinin yaşadığı bölgelerde demografik yapıyı ciddi şekilde etkilemiştir. Bu politikalar, sadece nüfus dağılımını değil, aynı zamanda toplumsal dengeleri de derinden sarsmıştır” şeklinde konuştu.

“TÜRKÇE BUGÜN IRAK’TA EN YAYGIN ÜÇÜNCÜ DİL KONUMUNDA”

Bu süreçte Irak Türkmenlerinin yoğun bir göç dalgasıyla karşı karşıya kaldığını belirten Salihi, hem savaşların yarattığı güvenlik sorunları hem de ekonomik ve sosyal baskılar nedeniyle ciddi bir beyin göçü yaşandığına dikkat çekti. Aynı zamanda iç göç hareketlerinin demografik yapının değişmesine neden olduğunu ifade eden Salihi, “Yapılan nüfus sayımları incelendiğinde, Irak Türkmenlerinin nüfus oranında önceki dönemlere kıyasla belirgin bir düşüş olduğu açıkça görülmektedir” dedi.

Ayrıca ana dil meselesinin de bu mücadelenin en hassas başlıklarından biri olduğunu vurgulayan Salihi, şu ifadeleri kullandı:

“Bugün 31. kuruluş yıl dönümünü kutlayan Irak Türkmen Cephesi’nin kurultayında, Irak Türkmenlerinin resmî yazışma ve eğitim dili olarak İstanbul Türkçesi kabul edilmiştir. Bu karar, kültürel kimliğin korunması açısından son derece önemlidir. Tüm baskılara, asimilasyon politikalarına ve değiştirilen demografik yapıya rağmen Türkçe, bugün hâlâ Irak’ta en yaygın üçüncü dil konumundadır. Üstelik Irak Türkmenlerinin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde resmî dil olma özelliğini korumaya devam etmektedir. Bu durum, tüm zorluklara rağmen kimliğin diri tutulduğunun somut bir göstergesidir.”

2003 SONRASI DÖNEM VE YAŞANAN SIKINTILAR

Saddam Hüseyin rejiminin çöküşünün Irak Türkmenleri için başlangıçta umut olarak görülse de, TBMM’de Mart 2003 Tezkeresi’nin kabul edilmemesinin önemli bir kırılma yarattığının ifade eden Salihi; Türkiye’nin sürece doğrudan müdahil olmamasıyla Irak Türkmenlerinin milis güçler, Peşmerge ve ABD ordusunun hâkim olduğu ortamda yalnız kaldı ve ciddi güvenlik ile siyasi belirsizliklerle karşı karşıya kaldığını belirtti.

Salihi, 2003 sonrası dönemde ise Irak Türkmenleri için hem fırsatların hem de tehditlerin ortaya çıktığını ifade etti. Siyasi temsil hakkı ve ifade özgürlüğü gibi bazı hakların önceki döneme kıyasla daha meşru ve erişilebilir hâle geldiğini ancak o dönemde el konulan Türk vatandaşlarına ait arazilerin büyük bir kısmının hâlâ iade edilmediğinin altını çizdi. Yaşanan mezhep çatışmaları, terör ve zorunlu göçlerin ise toplumsal yapıyı zayıflatarak Irak Türkmenlerinin siyasi etkinliğini sınırladığını kaydetti.

“TEMSİL KABİLİYETİMİZDE CİDDİ EKSİKLİKLER BULUNMAKTA”

Bugünkü siyasi durumun Saddam dönemiyle kıyaslandığında daha olumlu bir tablo sunsa da hâlâ istenilen seviyeden uzakta olunduğunu kaydeden Salihi, “Zaman zaman yaşanan olumlu gelişmeler umut verici olsa da genel anlamda temsil kabiliyetimizde ciddi eksiklikler bulunmaktadır. Irak siyasetinde etkin ve belirleyici bir konuma sahip olunamaması, bu sorunun en açık göstergelerinden biridir” ifadesini kullandı.

KERKÜK VALİLİĞİ TÜRKMENLERDE: GÜÇLÜ BİR MORAL KAYNAĞI

Yakın zamanda Kerkük Valiliği’nin ITC Başkanı Mehmet Seman Ağa’ya verilmesinde değinen Salihi, şu ifadeleri kullandı:

“Kerkük Valiliği’nin 86 yıl aradan sonra bir Türk’e verilmesi, sembolik olduğu kadar stratejik açıdan da büyük bir anlam taşımaktadır. Bu görevin, Irak Türkmen Cephesi’nin başkanı Mehmet Seman Ağa’ya verilmesi, Türkmen toplumu için güçlü bir moral kaynağı olmuştur. Bu gelişme, Irak Türkmenlerinin kendi şehirlerinde yeniden söz sahibi olabileceğine dair inancı pekiştirmiştir. ‘Evet, bizler de bu şehrin asli unsurlarından biriyiz ve söz sahibiyiz’ düşüncesi, bu atamayla birlikte daha güçlü bir şekilde hissedilmiştir.”

“DİLİMİZ, KÜLTÜRÜMÜZ VE TARİHİMİZ ORTAKTIR; KADERİMİZ DE BU ORTAKLIĞIN BİR PARÇASIDIR”

“Türk dünyasına nasıl bir mesaj göndermek istersiniz?” sorusuna ise Salihi, “Türk dünyasına vermek istediğimiz mesaj, ortak bir vicdan ve dayanışma çağrısıdır. Dış Türkler olarak ifade edilen ve Irak Türkmenlerini de kapsayan tüm Türk topluluklarının haklarının korunması ve savunulması, sadece bölgesel değil, aynı zamanda tarihî ve kültürel bir sorumluluktur” ifadesini kullandı.

Irak Türkmenlerinin yaşadığı sıkıntıların, ana vatanın yaşadığı sıkıntılar kadar önemli görülmesi gerektiğine dikkat çeken Salihi, “Çünkü dilimiz, kültürümüz ve tarihimiz ortaktır; kaderimiz de bu ortaklığın bir parçasıdır” dedi.

“IRAK TÜRKMENLERİ DE BU BÜYÜK BÜTÜNÜN AYRILMAZ BİR PARÇASI OLARAK VARLIĞINI SÜRDÜRMEYE KARARLIDIR”

En büyük temennilerinden birinin, dış Türklerin Türk Devletleri Teşkilatı içerisinde gözlemci üye statüsünde temsil edilmesi olduğunu vurgulayan gazeteci, söz konusu temsilin sadece siyasi bir kazanım değil aynı zamanda kültürel bağların güçlenmesi, ortak hareket kabiliyetinin artması ve Türk dünyası bilincinin daha da pekişmesi anlamına geleceğine dikkat çekti.

Salihi, sözlerini şu ifadelerle sonlandırdı:

“Unutulmamalıdır ki, bir milletin sınırları yalnızca haritalarla çizilmez; o milletin dili, kültürü ve hafızası nerede yaşıyorsa, orası da o milletin bir parçasıdır. Irak Türkmenleri de bu büyük bütünün ayrılmaz bir parçası olarak varlığını sürdürmeye kararlıdır.”

Kosova Türkleri, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ile Kosova Türkleri Milli Bayramı’nı bir arada kutlamanın gururunu yaşıyor. 1951 yılında Türk kimliğinin resmiyet kazanmasıyla başlayan süreç, bugün bölgedeki Türk varlığının en güçlü simgesi haline geldi. Kosova Türkleri, kazandıkları kimlik haklarının yıl dönümü ile 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı büyük bir gururla bir arada kutluyor.

İki tarih, tek bir irade: 20 Mart 1951 ve 23 Nisan

1951 yılında Türkçenin yeniden hayat bulmasıyla başlayan sürecin, 23 Nisan ruhuyla taçlandığını belirten İlko, şu ifadeleri kullandı:

20 Mart 1951, Kosova Türkleri için bir dirilişin, sessizliğin ardından yeniden ayağa kalkışın adıdır. Bu tarih bir 'varoluş mührü'dür. 23 Nisan ise bu kazanımların gelecek nesillere emanet edildiği, egemenliğin ve bağımsızlığın simgesidir. Biri hakların kazanıldığı gün, diğeri o hakların sonsuza kadar yaşatılacağına verilen sözdür.

"Anavatanın desteği en büyük güven kaynağımız"

Türkiye Cumhuriyeti’nin verdiği desteğin bölgedeki soydaşlar için hayati önem taşıdığını belirten İlko, bu bağın derinliğine dikkat çekerek, "Türkiye’nin varlığını her zaman yanımızda hissetmek, bizlere güven vermekte ve kültürel kimliğimizi daha güçlü yaşamamıza katkı sağlamaktadır. Bu destek sadece diplomatik değil; gönül bağı, tarihî sorumluluk ve kardeşlik hukukunun bir yansımasıdır.Anavatanın desteği en büyük güven kaynağımız" dedi.

Dünyaya barış ve birlik mesajı

İlko, kutlamalar vesilesiyle Kosova'dan dünyaya barış mesajı göndererek Türk toplumunun bölgedeki rolünü hatırlattı:

Kosova’daki Türk toplumu, coğrafyasında barışın, hoşgörünün ve birlikte yaşama kültürünün en önemli temsilcisidir. Türk milleti nerede olursa olsun, değerlerini yaşatmaya devam eder ve bulunduğu her coğrafyada barışa katkı sunar. Gelecek nesillere daha güçlü bir kimlik ve aydınlık bir gelecek bırakmak en büyük sorumluluğumuzdur.

TÜRK OCAKLARINDA KADININ ROLÜ KONUŞULACAK

Akman Premium Otel’de düzenlenecek program saat 09.30’da başlayacak ve 12.30’a kadar devam edecek. Etkinlikte konuşmacı olarak Prof. Dr. Ayten Ezer Arığ yer alacak. Arığ, “Türk Ocaklarında Kadının Rolü” başlığı altında değerlendirmelerde bulunacak.

Kahvaltı programı yalnızca bir buluşma değil, aynı zamanda sosyal sorumluluk amacı da taşıyor. Açıklamada, etkinlikten elde edilecek gelirin ihtiyaç sahibi öğrencilere burs olarak aktarılacağı belirtildi.

Türk Ocakları yetkilileri, bu tür organizasyonlarla hem kültürel konuların ele alındığını hem de eğitim alanında destek sağlandığını vurgulayarak tüm katılımcıları programa davet etti.

Hanımlar Kurulumuzun düzenlediği geleneksel pazar kahvaltısında sizlerle birlikte olmaktan mutluluk duyarız.

Konuşmacı: Prof. Dr. Ayten Ezer Arığ
Konu: Türk Ocaklarında Kadının Rolü
Tarih: 26 Nisan 2026
Saat: 09.30-12.30
Yer: Akman Premium Otel

Kahvaltıdan elde edilen gelir,… pic.twitter.com/NbJ9emPqMN

— Türk Ocakları 🇹🇷 (@turkocaklari) April 22, 2026

"İŞBAŞI GÖZLEM" YÖNTEMİNE ODAKLANILIYOR

Uluslararası Balkan Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen proje, yetişkin eğitimi kapsamında “işbaşı gözlem” yöntemine odaklanıyor. Program, katılımcıların yalnızca teorik bilgi edinmesini değil, iyi uygulama örneklerini yerinde inceleyerek kurumsal kapasitelerini geliştirmesini hedefliyor.

Bu kapsamda heyet; Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçiliği ve Ticaret Müşavirliği, Köprü Derneği (Sivil Toplum), Yeni Balkan Gazetesi (Medya ve Yayıncılık), Uluslararası Balkan Üniversitesi (Akademi) gibi farklı alanlarda faaliyet gösteren kurumları ziyaret etti. Akademi, medya ve sivil toplum alanlarında gerçekleştirilen temaslarda karşılıklı deneyim paylaşımı ön plana çıktı.

"ÜSKÜP, ORTAK TARİHİMİZİN VAZGEÇİLMEZ BİR PARÇASIDIR"

Projenin çıktılarını değerlendiren SASAM Başkan Yardımcısı Cihangir Aksakal, Erasmus programlarının yetişkin eğitimi üzerindeki etkisine dikkat çekti. Aksakal, Üsküp’te gerçekleştirilen temasların yalnızca bir ziyaret değil, kurumsal öğrenmeyi destekleyen stratejik bir adım olduğunu ifade etti.

Değerlendirmesinde "Üsküp, ortak tarihimizin vazgeçilmez bir parçasıdır. Burada yürüttüğümüz uygulamalı projeler, kurumlarımızın uluslararası düzeyde daha etkin hale gelmesine zemin hazırlıyor. Uluslararası Balkan Üniversitesi ile kurduğumuz bu köprü, akademik ve kurumsal anlamda kalıcı bağlar oluşturmamızı sağlıyor." ifadesi yer aldı.

Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ilişkilerin güçlenmesine katkı sunan proje, farklı sektörler arasında yeni iş birliği alanlarının oluşmasına da zemin hazırlıyor.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Anadolu Birleştirici ve Sanayici İş Dünyası Derneği (ASİAD) heyetini ağırladı. Görüşmeye ilişkin bilgiler, Zorlu’nun resmi açıklamasıyla kamuoyuna yansıdı.

TÜDSES PROJESİ KONUŞULDU

Açıklamaya göre, ASİAD Genel Başkanı Yücel Yalçınkaya ve yönetim kurulu üyeleriyle yapılan toplantıda, Türk dünyasında sivil toplum iş birliklerini güçlendirmeyi amaçlayan TÜDSES projesi ele alındı. Taraflar, projenin mevcut durumu ve son gelişmeleri üzerine değerlendirmelerde bulundu.

[related-posts id="6448" color="bg-warning"][/related-posts]

Zorlu, paylaşımında projenin temel hedefinin Türk dünyasındaki sivil toplum kuruluşlarını ortak bir dijital sistem altında buluşturmak olduğunu vurguladı. Bu adımın, kurumlar arası iletişimi artırması ve iş birliklerini daha etkin hale getirmesi bekleniyor.

Açıklamada ayrıca, söz konusu çalışmanın Türkiye’nin Türk dünyasına yönelik vizyonu doğrultusunda ilerlediği ifade edildi. TÜDSES projesinin hayata geçirilmesiyle birlikte, farklı ülkelerde faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının daha koordineli hareket etmesi ve ortak projelerde buluşması hedefleniyor.

Samsun, Türk dünyasından gelen çocukları buluşturan renkli bir festivale ev sahipliği yaptı. Samsun Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde düzenlenen Türk Dünyası Çocuk Festivali, farklı ülkelerden gelen katılımcıların sahnelediği gösterilerle büyük ilgi gördü.

9 ÜLKEDEN 120 ÇOCUK BİR ARAYA GELDİ

Samsun Valiliği, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Türk Dünyası Araştırma Vakfı, Yunus Emre Enstitüsü, TİKA ve Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nün katkılarıyla gerçekleştirilen festival kapsamında, 9 ülkeden yaklaşık 120 çocuk Samsun’da bir araya geldi. Alışveriş merkezi bahçesinde düzenlenen etkinlikte, Balkanlar, Kazakistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden gelen öğrenciler halk oyunları gösterileriyle izleyicilere görsel şölen sundu.

Festival yalnızca Samsun merkezle sınırlı kalmadı. Azerbaycan, Kırgızistan, Gagauz, Kırım, Kosova, Özbekistan ve Türkiye’nin farklı şehirlerinden gelen çocuklar, Bafra ve Çarşamba’da da sahne aldı.

"SAMSUN TÜRK DÜNYASININ BULUŞMA NOKTASI"

Etkinlikte konuşan MHP Genel Başkan Yardımcısı İlyas Topsakal, festivalin bir hafta süreceğini belirterek, Türk dünyasından gelen çocukların barış ve kardeşlik mesajı verdiğini söyledi. Topsakal, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

“İlk programımızı Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde (OMÜ) Türk Dünyası Şehirler Zirvesi ile yaptık. Daha sonra Türk Dünyası Çocuk Şöleni'nin açılışını yaptık. Büyük bir yürüyüş oldu. Binlerce çocuğumuz ile Devlet Su İşleri'nin (DSİ) önünde yürüyüş başladı. Atatürk Anıtı'na çelenk bıraktık. Bu hafta elim bir hadise yaşamıştık. Çocuklarımızı andık. Daha sonra da Cumhuriyet Meydanı'nda Türk dünyasından gelen gruplarımızın çok güzel bir gösterisi oldu. Bugün de şehrimizin çeşitli meydanlarında Türk dünyasının çocukları gösteriler yapıyor. Samsun merkezde buradayız. Çarşamba ve Bafra'da da gösterilerimiz devam ediyor. Yarınki büyük gösteriye hazırlanıyoruz. Çocuklarımız buradan Türk dünyasına şu mesajı veriyorlar. ‘Biz beraber kardeşiz. Geçmişimiz birdi, geleceğimiz bir olacak. Biz dünyada barış, mutluluk ve huzur içinde yaşayacağız. Şimdiden bu dünyanın bu düşüncesini de Samsun'da gerçekleştiriyoruz’ Samsun, Türk dünyasının buluşma noktası."

"TÜRK DEVLETLERİNİN KENETLENMESİNİ SAĞLAYACAK ETKİNLİKLER YAPACAĞIMIZA İNANIYORUM"

Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş ise festivalin ikinci kez düzenlendiğini hatırlatarak, 23 Nisan coşkusunun uluslararası bir boyut kazandığını vurguladı. Açıklamasında "9 kardeş ülkemizden gelen çocuklarımızla 23 Nisan'ı onların kültürleriyle yakışır bir şekilde Samsun'umuzla kutluyoruz. Samsun, her zaman uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapmış bir şehirdir. 19 Mayıs ruhunun şehrimizde yaşatmış olduğu etkinin çocuklarımızın benliğine 23 Nisan ile işlenmesi çok güzel bir hadiseydi. Bu konuda Samsun Büyükşehir Belediye Başkanımızın ve MHP Genel Başkan Yardımcımız İlyas Topsakal'ın çok büyük destekleri oldu. Samsun adına çok teşekkür ediyoruz" dedi.

Çamaş, "Daha nice güzel etkinlikleri birlikte geçireceğimize, 23 Nisan'ın milli benliği, Türklüğü ve Türk devletlerinin kenetlenmesini sağlayacak etkinlikleri yapacağımıza inanıyorum” diyerek birliğe vurgu yaptı.

Bir hafta sürecek etkinlikler boyunca Samsun’un farklı noktalarında devam edecek gösteriler, Türk dünyasının kültürel zenginliğini çocukların diliyle buluşturmayı sürdürecek.

11 TÜRK BAŞVURDU

Komisyona başvuran ve etnik kimliğini beyan eden toplam 164 kişi arasında farklı gruplardan katılım dikkat çekti. Başvurucuların 129’u Makedon, 19’u Roman, 15’i Arnavut, 11’i Türk, 5’i Boşnak ve 3’ü Sırp olarak kendini tanımladı. Ayrıca 21 kişi ise Hırvat, Bulgar ve diğer kategoriler altında beyan verdi.

Verilere göre Türk başvurucular toplam içinde yüzde 3’lük bir oran oluşturdu. Öte yandan değerlendirmelerde, başvuruların yüzde 38’inde birden fazla temele dayalı ayrımcılık tespit edildiği bildirildi.

Komisyon, çoklu ayrımcılık vakalarının artmasının, ayrımcılıkla mücadelede daha kapsamlı politikaların gerekliliğine işaret ettiğini vurguladı.

Programa Kars’taki kamu temsilcilerinin yanı sıra Zamin Aliyev, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Üniversitenin Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Elnur Hasan Mikail de etkinlikte yer aldı.

TDT’nin dönüşen rolü

Konferansın onur konuğu, Türk Devletleri Teşkilatı eski Genel Sekreteri, emekli büyükelçi Halil Akıncı oldu. Akıncı, teşkilatın kuruluşundan bugüne geçirdiği dönüşümü anlattı.

Akıncı’ya göre TDT artık yalnızca kültürel bağların temsilcisi değil. Aynı zamanda siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında etkili bir bölgesel aktör konumuna ulaştı. Özellikle Türkiye’den Orta Asya’ya uzanan hatta iş birliğinin derinleşmesinde teşkilatın belirleyici rol oynadığı ifade edildi.

Ortak vizyon ve iş birliği mesajı

Azerbaycan’ın Kars Başkonsolosu Zamin Aliyev ise konuşmasında, TDT’nin gücünü ortak tarih ve kültürel bağlardan aldığını vurguladı. Türk devletleri arasındaki dayanışmanın önümüzdeki dönemde daha da güçleneceğini belirtti. Teşkilatın, küresel zorluklara karşı bölgesel bir denge unsuru olabileceğine dikkat çekti.

Öne çıkan başlıklar

Konferansta öne çıkan değerlendirmeler üç başlıkta toplandı:

• Orta Koridor’un geliştirilmesi ve ticaret hatlarının güçlendirilmesi
• Türk dünyası üniversiteleri arasında akademik iş birliğinin artırılması
• Avrasya’da güvenlik ve istikrarın desteklenmesinde TDT’nin rolü

Etkinlik, Türk dünyasının geleceğine yönelik stratejik perspektiflerin akademik çerçevede ele alındığı oturumlarla tamamlandı.

Kararın ardından düzenlenen törende, tescile ilişkin sertifika Paris’te Kırgızistan heyetine teslim edildi. M. K. Mambetaliev, UNESCO Genel Merkezi’ndeki temasları kapsamında Haled el-Anani ile bir araya geldi. Görüşmede, Maksım’ın kültürel değeri ve kuşaktan kuşağa aktarımının önemi vurgulandı.

Göçebe Oyunlarına UNESCO desteği

Ziyaretin gündeminde yalnızca kültürel miras başlığı yoktu. Kırgızistan’ın 31 Ağustos – 6 Eylül 2026 tarihlerinde ev sahipliği yapacağı Dünya Göçebe Oyunları da görüşmelerde ele alındı. Bakan Mambetaliev, organizasyona verilen UNESCO desteği için teşekkür etti.

Doğal ve tarihi miras da gündemde

Paris’teki temaslar kapsamında Kırgızistan’ın önemli miras alanları da masaya yatırıldı. Süleyman-Too’nun korunma süreci ve restorasyon çalışmaları değerlendirilirken, Batı Tanrı Dağları’ndaki biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği üzerine görüş alışverişinde bulunuldu.

Kırgızistan’dan kültürel diplomasi hamlesi

2025–2029 dönemi için UNESCO Yürütme Kurulu üyeliği bulunan Kırgızistan, bu ziyareti diplomatik temaslar açısından da değerlendirdi. Farklı ülkelerin temsilcileriyle yapılan görüşmelerde, özellikle Türk dünyasıyla kültürel iş birliklerinin güçlendirilmesi mesajı öne çıktı.

Maksım neden önemli?

Maksım; arpa, buğday veya mısırdan elde edilen, fermente edilerek hazırlanan geleneksel bir içecek. Göçebe yaşam kültürünün önemli bir parçası olan bu içecek, hem besleyici özelliği hem de misafirperverliğin sembolü olarak biliniyor.

Sunumunda eski metinler ve klasik kaynaklara dayanan verileri paylaşan İmanov, Kafkasya ve Anadolu’da Türk izlerinin çok daha eskiye dayandığını ifade etti.

İmanov, özellikle Saka Türklerinin bölgedeki varlığına dikkat çekti. Günümüz Ermenistan topraklarında Sakalara ait izlerin hem arkeolojik bulgular hem de yazılı kaynaklarla desteklendiğini belirtti. Bu izlerin çok sayıda anıt ve tarihsel kayıtla ortaya konduğunu vurguladı.

"MODERN ERMENİSTAN TOPRAKLARI SAKA KRALLIĞI'NA AİT"

Günümüz Ermenistan topraklarının tarihsel etnik yapısına dikkat çeken İmanov, Sakaların bölgedeki hakimiyetinin arkeolojik ve yazılı kaynaklarla kanıtlandığını vurguladı. İmanov, şu ifadeleri kullandı:

"Geçmişte günümüz Ermenistanı topraklarının gerçek sakinlerini hatırlatmak isterim. Saka Türklerinin izleri Ermenistan'daki 29 anıtta bulunmaktadır ve modern Ermenistan Cumhuriyeti topraklarının tamamının Saka Krallığı'na ait olduğu bilinen bir gerçektir."

HUNLAR ERKEN ZAMANLARDA ZENGEZUR'A YERLEŞTİ

İmanov, bölgedeki Türk varlığının sürekliliğine işaret ederek Hunların tarihsel rolünü anlattı. 13. yüzyıl tarihçisi Stepan Orbelyan’ın kayıtlarına atıfta bulunan İmanov, Hunların bir kolunun miladi 1. yüzyılda Zengezur’a yerleştiğini ve “Sisaklar” olarak anıldığını aktardı.

İmanov’un aktardığı kronolojiye göre, milattan önce 3. yüzyılda Türk kabilelerinin birleşmesiyle Hun birliği oluştu. Daha sonra Hun kolları bölgeye yerleşti. Antik Saka katmanı ile Sisak topluluğunun birleşmesi, bölgenin proto-Türk kimliğini pekiştirdi.

ÇALIŞMALAR, BAZI İDDİALARIN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİNE KATKI SUNUYOR

“Eski Metinler ve Klasik Kaynaklar” çerçevesinde sunduğu bu verilerin bölge tarihine ilişkin tartışmalara yeni bir bakış açısı getirdiğini belirten İmanov, bu tür çalışmaların tarihsel süreçte ortaya atılan bazı iddiaların yeniden değerlendirilmesine katkı sunduğunu ifade etti.

TÜRK DÜNYASI: TEK RUH, ÇOK RENK

Bu yılki buluşma, “Türk Dünyası: Tek Ruh, Çok Renk” temasıyla sanatseverlerin karşısına çıktı. Sergide, sanatçılar Türk dünyasının tarihini, kültürel mirasını ve ortak değerlerini yansıtan eserlerini sundu.

GENÇ SANATÇILARA ALAN AÇILIYOR

Açılışta konuşan Akmal Nur, etkinliğin özellikle genç sanatçılara alan açmayı hedeflediğini vurguladı. Nur, her yıl düzenlenen bu tür organizasyonlarla sanatsal üretimin teşvik edildiğini ifade etti. Konuşmasında “Sanat festivali çerçevesinde düzenlediğimiz bu sergi, genç sanatçıların üretimlerini teşvik etmeyi amaçlıyor. Her yıl sanat alanında çeşitli etkinlikler gerçekleştiriyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımız Şevket Mirziyoyev’in kültür ve sanata verdiği destekten dolayı kendilerine minnettarız. Ayrıca iş birliği yaptığımız TÜRKSOY’a da teşekkür ediyorum. Kapımız Türk Dünyası’na her zaman açık" ifadelerini kullandı.

Buluşma, 35 yaş altı sanatçıları bir araya getirerek genç yetenekler için uluslararası bir platform sunuyor. Farklı ülkelerden gelen sanatçılar, ortak kültürel değerleri sanat aracılığıyla yeniden yorumlama fırsatı buluyor.

"ORTAK DEĞERLERİMİZ TÜRK DÜNYASI'NIN MANEVİ BÜTÜNLÜĞÜNÜ YARINLARA TAŞIYACAKTIR"

TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev ise gönderdiği mesajda, sanatın Türk dünyasını birleştiren en güçlü bağlardan biri olduğunu belirtti. “Tek Ruh, Çok Renk” temasının, birlik ve kültürel çeşitliliğin en güçlü ifadesi olduğunu vurguladı. Mesajında şu ifadeler yer aldı:

“XXVI. TÜRKSOY Ressamlar Buluşması’nın Türk medeniyetinin göz bebeği Taşkent’te düzenleniyor olması bizler için büyük bir kıvanç kaynağıdır. Bu yılki temamız olan ‘Tek Ruh, Çok Renk’, birliğimizin ve kültürel zenginliğimizin en güzel özetidir. Genç sanatçılarımızın fırçalarında hayat bulan ortak değerlerimiz, Türk Dünyası’nın manevi bütünlüğünü yarınlara taşıyacaktır.

Bu vesileyle, kültür ve sanatın hamisi Özbekistan Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev’e şükranlarımı sunuyor; kıymetli dostum Akmal Nur başta olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Katılımcı ressamlarımızın her birini yürekten kutluyor, başarılarının daim olmasını diliyorum.”

24 NİSAN'A KADAR AÇIK

Sergiye Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türkiye’den toplam 23 ressam katıldı. Akademi bünyesinde açılan sergi, 24 Nisan 2026 tarihine kadar ziyaret edilebilecek.

20 Nisan'da Ankara’da gerçekleştirilen imza töreniyle yürürlüğe giren protokol, iki kurum arasında kapsamlı bir akademik ve bilimsel iş birliği sürecinin başlatılmasını hedefliyor.

Mutabakat zaptı, ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ile Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev tarafından imzalandı.

KARŞILIKLI DEĞİŞİM PROGRAMI YAPILACAK

Anlaşma kapsamında, öğretim üyeleri ve araştırmacıların karşılıklı değişimi desteklenecek. Ortak araştırma faaliyetlerinin geliştirilmesi, akademik veri ve materyal paylaşımının artırılması ve yayıncılık alanında iş birliği yapılması planlanıyor.

YAZ VE KIŞ OKULLARI DÜZENLENECEK

Taraflar ayrıca konferans, seminer, sempozyum ve kongre gibi bilimsel etkinliklerin yanı sıra yaz ve kış okulları düzenlemeyi de hedefliyor. Ortak araştırma projelerine yönelik değişim programlarının ise ilerleyen süreçte ayrı protokollerle detaylandırılacağı belirtildi.

Söz konusu iş birliğinin, Türk dünyasında bilimsel üretimi artırması ve akademik ağları güçlendirmesi bekleniyor.

Yunus Emre Enstitüsü, yurt dışında yaşayan Türklerin kültürel kimliğine yönelik önemli bir etkinliğe imza attı. Enstitünün resmi açıklamasına göre, Almanya’nın Berlin kentinde “Hafızadan Geleceğe: Dil, Kültür, Sanat ve Gündelik Hayat Çalıştayı” düzenlendi.

Çalıştayda, diaspora topluluklarının kimliklerini koruma süreçleri çok boyutlu şekilde değerlendirildi.

Gerçekleştirilen program kapsamında, yurt dışında yaşayan Türklerin kültürel kimliğinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarımı çok boyutlu şekilde ele alındı.

Açılış programı, 22 Nisan 2026 tarihinde saat 14.00’te gerçekleştirilecek. Tören, Antakya ilçesine bağlı Serinyol Mahallesi’nde, Süleyman Şah İlkokulu yanında yer alan okul binasında yapılacak.

Projeye, Bulgaristan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği, Türkiye Cumhuriyeti Sofya Büyükelçiliği ve hayırsever bağışçılar destek verdi. Açılışa Bulgaristan’ın Ankara Büyükelçisi Angel Çolakov’un da katılması bekleniyor.

Yeni okulun, bölgedeki eğitim altyapısına katkı sağlaması ve öğrencilere daha iyi imkânlar sunması hedefleniyor. Proje aynı zamanda Türkiye ile Bulgaristan arasındaki iş birliğinin somut bir örneği olarak değerlendiriliyor.

ORTAK KÜLTÜREL DEĞERLER ÖN PLANDA

Kars İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nde yapılan görüşmede, Azerbaycan milli kültürünün Kars’ta daha etkin tanıtılması konusu ele alındı. Taraflar, iki ülke arasındaki ortak kültürel değerlerin ön plana çıkarılması için yapılabilecek çalışmalar hakkında fikir alışverişinde bulundu.

Açıklamada, görüşme sonucunda kültürel iş birliğinin geliştirilmesi ve gelecekte ortak projelerin hayata geçirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.