Fotoğraf - Video / Ebru Şahin

Her yıl binlerce yeni mezunun dahil olduğu sağlık camiasında, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) üzerindeki yoğunluk dikkat çekici boyutlara ulaştı. Mezun sayısındaki artış ve KPSS kontenjanlarının az olması, binlerce gencin "atanamayan sağlıkçı" konumuna düşmesine neden oluyor.

Sağlık branşlarında yığılma mevcut

Sağlık meslek gruplarındaki mezun sayısının her geçen yıl katlanarak arttığına dikkat çeken Çiftçioğlu, kamuya atanma hayali kuran adayları uyararak, "Şu an Kamu Personeli Seçme Sınavı’nda (KPSS) sağlık branşlarında çok ciddi bir yığılma mevcut. Kariyer seçimlerini yaparken bu gerçeği göz önünde bulundurmalı ve çok daha dikkatli hareket etmeliler" dedi.

"Zanaat öğrenmek, okumaktan daha kıymetli hale geldi"

Akademik diplomanın her zaman refah getirmediğini vurgulayan Çiftçioğlu, gençlere geleneksel mesleklere ve zanaata yönelmelerini tavsiye etti. Günümüz ekonomik koşullarında teknik becerinin stratejik önemini şu ifadelerle dile getirdi:

Küçük yaşta öğrenilen zanaatlar, ileride maddi açıdan akademik kariyerlerden çok daha büyük karşılıklar bulabiliyor. Pek çok alanda akademik kariyer yapan gençler, maalesef emeklerinin karşılığını almakta zorlanıyor. Üzülerek ifade etsek de zanaat sahibi olmanın, okul okumaktan daha kıymetli hale geldi.

Tercih yapacak adaylara "gerçekçi olun" çağrısı

Çiftçioğlu'nun bu açıklamaları, özellikle üniversite tercih aşamasındaki adaylar için bir "uyarı" niteliği taşıyor.Çiftçioğlu, sektör temsilcilerinin, sadece popüler olduğu için sağlık bölümlerini seçmenin, mezuniyet sonrası işsizlik riskini beraberinde getirdiği konusunda hemfikir olduklarını dile getirdi.

Sağlık hizmetlerinde koruyucu ve toplum temelli yaklaşımlar giderek daha fazla önem kazanırken, bu alanda görev yapan hemşirelerin yetki, sorumluluk ve etkinliği de yeniden tartışılmaya başlandı. Birinci basamakta sunulan hizmetlerin kalitesini artırmada hemşirelerin rolü öne çıkarken, mevcut yapının geliştirilmesine yönelik ihtiyaçlar da gündeme geliyor. Türk Havadis’e konuşan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İlknur Çınar, hemşirelik mesleğinde sistemsel düzenlemelerin şart olduğunu söyledi. Çınar, görev tanımlarının genişletilmesi, otonominin artırılması ve görünürlüğün güçlendirilmesiyle birlikte eğitim ve saha uygulamalarında dönüşüm gerektiğini belirtti.

“Sistemsel düzenlemeler şart”

Çınar, hemşirelerin görev tanımlarının netleştirilmesi ve genişletilmesi gerektiğine dikkat çekerek, yetki ve sorumlulukların artırılmasının önemine işaret etti. Ekip temelli bakım modelinin güçlendirilmesi, sürekli mesleki gelişim olanaklarının artırılması ve birinci basamakta hemşire sayısının yükseltilmesi gerektiğini belirtti. Çınar, ayrıca iş yükünün dengelenmesi ve hemşirelerin karar alma süreçlerine aktif katılımının sağlanmasının, sunulan sağlık hizmetinin kalitesini doğrudan etkilediğini vurguladı.

Eğitim ve saha uygulamalarında dönüşüm

Toplum temelli sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi için eğitim ve saha pratiğinin birlikte ele alınması gerektiğini belirten Çınar, lisans ve lisansüstü programlarda uygulama odaklı eğitimin artırılması gerektiğini söyledi. Simülasyon, saha uygulamaları ve disiplinlerarası eğitim modellerinin yaygınlaştırılmasının önemine de değinen İlknur Çınar, öğrencilerin toplum içinde aktif rol alabilecek şekilde yetiştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Sahada ise hemşirelerin otonomisinin desteklendiği, ekip çalışmasının güçlendiği bir yapının oluşturulması gerektiğini belirten Çınar, ev ziyaretleri, toplum taramaları ve riskli gruplara yönelik izlem programlarının sistematik hale getirilmesinin bakım etkinliğini artıracağını dile getirdi. Dijital sağlık uygulamalarının entegrasyonu ve hizmet içi eğitimlerin de bu süreçte kritik rol oynadığını ekledi.

Görünürlük ve liderlik vurgusu

Hemşirelerin sağlığın geliştirilmesinde kilit bir rol üstlendiğini ancak bu rolün çoğu zaman yeterince görünür olmadığını belirten Dekan İlknur Çınar, hem bireysel hem de sistem düzeyinde adımlar atılması gerektiğini söyledi. Hemşirelerin sağlık eğitimi, danışmanlık ve davranış değişikliği süreçlerinde daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini ifade eden Çınar, bilimsel çalışmaların artırılması ve mesleki platformlarda paylaşılmasının önemine dikkat çekti.

Çınar, politika geliştirme süreçlerine katılım, medya görünürlüğü ve dijital sağlık platformlarının etkin kullanımıyla hemşirelerin toplum sağlığındaki etkisinin daha da güçleneceğini de belirtti.

Belirti göstermeyen vakalar risk oluşturuyor

Açıklamada en dikkat çeken noktalardan biri ise bazı vakaların belirti göstermeden ilerlemesi oldu. Yüksek titreye rağmen herhangi bir semptom görülmemesinin, hastalığın fark edilmeden yayılma riskini artırdığına vurgu yapıldı.Bu durumun özellikle sahada aktif görev yapan veteriner hekimler açısından ciddi bir risk oluşturduğu değerlendiriliyor.

Toplu tarama çağrısı yapıldı

Veteriner Hekim-Sen, Tarım ve Orman Bakanlığı’na daha önce iletilen sağlık taraması talebini yineledi. Açıklamada, tüm veteriner hekimler ile sağlık teknisyen ve teknikerlerinin vakit kaybetmeden test yaptırması gerektiği ifade edildi.Tarama sürecinin toplu ve sistematik şekilde yürütülmesinin önemine dikkat çekildi.

Erken teşhis hayati önem taşıyor

Pozitif vakaların gecikmeden tedavi altına alınması gerektiği belirtilirken, tespit edilen vakaların ilgili kurumlara bildirilmesinin sürecin doğru yönetilmesi açısından kritik olduğu vurgulandı.Uzmanlara göre brusella gibi zoonotik hastalıklarda erken teşhis, hem bireysel sağlık hem de toplum sağlığı açısından belirleyici rol oynuyor.

Danıştay 10. Dairesi, HPV aşısının ulusal aşı programına alınması talebiyle açılan davada emsal bir karar verdi. Sağlık Bakanlığı’nın ret kararını iptal eden mahkeme, idarenin 12 yıl önceki eski verileri esas almasının sağlık hakkına aykırı olduğuna hükmetti.

Türk Havadis’e konuşan Kadın Doğum Uzmanı Prof. Dr. Murat Öz, HPV aşısının rahim ağzı kanserine karşı en etkili koruma yöntemlerinden biri olduğunu belirterek, aşının özellikle erken yaşta uygulanmasının koruyuculuğu artırdığını söyledi. Aşının yüksek oranda koruma sağlamasına rağmen tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Öz, düzenli tarama programlarının da aksatılmaması gerektiğine dikkat çekti.

“HPV çoğu zaman geçiyor, ancak herkes için aynı değil”

Prof. Dr. Murat Öz, HPV enfeksiyonlarının büyük kısmının kendiliğinden temizlendiğini belirtti. Ancak bazı durumlarda bu sürecin uzayabildiğine dikkat çeken Öz, özellikle yüksek riskli HPV tiplerinin daha kalıcı olabildiğini vurguladı. Murat Öz, “HPV 16 ve 18 gibi yüksek riskli tiplerde virüsün vücuttan temizlenmesi daha zor ve uzun sürebilir” ifadelerini kullandı. Sigaranın da önemli bir risk faktörü olduğunu belirten Öz, “Sigara, bağışıklık yanıtını baskılayarak HPV’nin vücutta kalma süresini uzatır” dedi.

Bağışıklık sistemi belirleyici rol oynuyor

HPV ile mücadelede bağışıklık sisteminin kritik olduğuna işaret eden Murat Öz, kronik hastalıklar ve bağışıklığı baskılayan durumların süreci olumsuz etkilediğini söyledi. “Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda virüsün temizlenmesi gecikir ve kansere dönüşüm riski artar” diyen Öz, çok sayıda partnerle temasın da yeni HPV tiplerine maruziyeti artırarak süreci zorlaştırdığını ifade etti.

Öz, virüsün vücuttan atılmasını kolaylaştıran faktörlere de değinerek, “Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stres yönetimi bağışıklık sistemini güçlendirir” dedi.

“HPV aşısı erken yapıldığında daha yüksek koruma sağlar”

HPV aşısının etkisine ilişkin bilgi veren Öz, günümüzde kullanılan 9’lu aşının önemli bir koruma sağladığını belirtti. “Aşının içerdiği 9 tip, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 90’ından sorumludur. Aşılanan toplumlarda kanser ve öncül lezyonlar yüzde 80-90 oranında azalıyor” ifadelerini kullandı.

Aşının erken yaşta yapılmasının önemine de dikkat çeken Öz, “HPV aşısı ne kadar erken yapılırsa koruyuculuğu o kadar yüksek olur, ancak her yaşta fayda sağlar” dedi.

"Aşı koruyor ama tarama şart"

Aşının uzun süreli koruma sağladığını belirten Prof. Dr. Öz, “Aşıdan 10 yıl sonra bile koruyucu antikor düzeyi yüzde 98’in üzerinde kalıyor” dedi. Ancak tüm HPV tiplerini kapsamadığını hatırlatan Öz, “Bu nedenle aşı olunsa bile düzenli tarama ihmal edilmemeli” uyarısında bulundu.

Türkiye’de uygulanan tarama programlarına da değinen Öz, düzenli kontrollerin önemine dikkat çekti. “Rahim ağzı kanseri tanısı alan kadınların yarısından fazlası hayatında hiç smear testi yaptırmamış kişilerden oluşuyor” diyen Öz, erken teşhisin hayati olduğunu vurguladı.

“HPV aşısı hem kadınlar hem de erkekler için gereklidir”

HPV’nin yalnızca rahim ağzı kanseriyle sınırlı olmadığını vurgulayan Murat Öz, “HPV anal bölge, penis ve baş-boyun kanserlerinin de önemli bir nedenidir” dedi. Özellikle ağız tabanı ve dil kökü kanserlerinin büyük kısmının HPV ile ilişkili olduğunu belirten Öz, “Bu yüzden aşı hem kadınlar hem de erkekler için gereklidir” diye konuştu.

“Devlet desteği şart”

HPV ile mücadelede bireysel çabanın yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Murat Öz, kamusal adımların önemine dikkat çekti. Öz, “Gerçek ve kalıcı çözüm, devletin bu aşıyı tüm çocuklara ücretsiz sunmasıdır” diyerek, birçok ülkenin HPV aşısını ulusal programına dahil ettiğini hatırlattı.

09 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler, sağlık sisteminde yeni bir dönemin kapısını araladı. Düzenleme ile aile hekimliklerinde uzaktan sağlık hizmeti uygulaması başlatılırken, hekim ve sağlık çalışanlarının görev ve sorumlulukları genişletildi, şiddet uygulayan hastaların farklı birimlere yönlendirilmesine ilişkin yeni kurallar getirildi. Ayrıca nakil şartları, istihdam süreçleri ve eğitim süreleri yeniden düzenlenirken; bazı tıbbi ekipmanların temini, kamera zorunluluğu ve ortak kullanım alanlarına ilişkin yeni uygulamalar da yürürlüğe girdi. Türk Havadis’e konuşan Türkiye Tabipler Birliği Merkez Konseyi üyesi Aile Hekimi Dr. Ali Kanatlı ise düzenlemenin sağlık çalışanları için daha fazla iş yükü ve daha düşük gelir anlamına geldiğini belirtirken, koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan sürenin azalacağına dikkat çekti.

“Yönetmelik sahadaki sorunları çözmüyor”

Yeni düzenlemenin özellikle fiziki altyapı sorunlarına çözüm getirmediğini belirten Dr. Ali Kanatlı, deprem bölgelerindeki koşullara dikkat çekerek, “Bu yönetmeliğin içinde aile sağlık merkezlerinin yapımı yok. Özellikle deprem bölgesinde 100’den fazla aile sağlık merkezi halen konteyner olarak bulunuyor. Hatay’da meydana gelen yağıştan sonra hastaların bekleyeceği yer su dolmuş, su göleti olmuştu ve insanlar aile sağlık merkezine ulaşamadı. Yönetmelik bu haliyle aile sağlık emekçileri için daha fazla çalışma, daha fazla performans ve daha az ücret anlamına geliyor. Bu da hastaların koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılacak zamanının daha az olması anlamına geliyor.” dedi.

“Demirbaşlar kamuya geçiyor”

Yönetmelikte yer alan demirbaş düzenlemesine de değinen Kanatlı, aile hekimlerinin kendi imkanlarıyla temin ettiği ekipmanlara ilişkin eleştirilerde bulunarak, “Maddenin birinde de aile hekimlerinin kendi cebinden ödedikleri parayla aldıkları demirbaş malzemelerinin kamuya geçmesi maddesidir. Bizler kamudan bir sağlık merkezi kurulmasını ve tüm donanımlarının kamu tarafından yapılmasını beklerken Sağlık Bakanlığı’nın yeni yönetmeliği kamunun aile hekimlerinin malzemelerine el koyması olarak ifade edebiliriz.” diye konuştu.

“Şiddetin nedenine değil sonucuna müdahale var”

Sağlıkta şiddetle ilgili düzenlemelerin yetersiz kaldığını ifade eden Ali Kanatlı, uygulamanın riskler barındırdığını vurgulayarak, “Burada şiddetin temellerine, sebeplerine inmeyip şiddeti uygulayanın aile hekimliğinin değiştirilmesi gibi bir uygulama söz konusu. Yani şiddetin sonuçlarına yönelik bir müdahale var. Şiddet uygulayan kişinin aynı sağlık merkezinde başka hekime kaydı yapılabiliyor. Şiddet uygulayanla şiddete uğrayan hekim yüz yüze gelebilecek. Bir madde de daha önce 4 hekimli aile sağlık merkezine bir tane bebek izlem odasının olmasıyken şimdi bunu 5 hekime çıkarttılar. Oda sayısını düşürdüler, koruyucu sağlık hizmetlerine verilen önemin çok düştüğünü, tedavi edici sağlık hizmetlerine önem verildiğini görüyoruz burada.” ifadelerini kullandı.

“Yeni sistem hastayı 'müşteri' ve 'puan' olarak görüyor"

Maaş sistemi ve çalışma düzenine ilişkin değişikliklerin de soru işaretleri doğurduğunu belirten Dr. Kanatlı, özellikle yardımcı personelin durumunun netleşmediğini dile getirerek şunları söyledi:

“Aynı zamanda maaş kalemlerimize de çok farklı kriterler getirildi. Daha çok karmaşık sistemle maaş almaya devam edeceğiz. Bu maaş sistemi hastanın 'müşteri' ve 'puan' olarak görülmesine neden olmaktadır. Gruplamadaki esnek mesainin kaldırıldığı söyleniyor. Esnek mesailerle ilgili grup elemanı adı altında Türkiye’de 20 bine yakın bir istihdam var. Yani aile hekimlerinin yanlarına yardımcı hemşire olarak alıp ücretlerini de kendileri ödediği grup elemanları var. Bunların durumunun ne olacağı belli değil.”

Toplum sağlığını tehdit eden unsurlara karşı yürütülen mücadelede davranış değişikliğinin önemi her geçen gün daha fazla gündeme geliyor. Bu kapsamda Türk Havadis’e değerlendirmelerde bulunan Sağlığın Geliştirilmesi Derneği Başkanı Mine Tuncel, tütün kullanımında elde edilen başarının örnek teşkil ettiğini belirterek, günümüzde obezite ve sosyal medyada yayılan yanlış sağlık algılarının yeni risk alanları oluşturduğunu ifade etti. Tuncel, toplum davranışlarını değiştirmek için uzun soluklu ve bütüncül bir yaklaşım gerektiğini vurguladı.

Tütünle mücadelede büyük başarı

Türkiye’nin sigarayla mücadelede önemli bir dönüşüm yaşadığını belirten Tuncel, “Toplumların davranışlarını değiştirmek çok zordur. Ancak biz Türk milleti olarak çok iyi başardık. Tütün kampanyamız dünyanın en iyi tütün kampanyası seçilmişti ve sigara içme davranışımız gerçekten çok hızlı değişti. Zaman zaman ihlaller olsa da eskiden bütün kapalı mekanlarda sigara içiliyordu ülkemizde. Şu an çok şükür ki öyle bir şey yok yani hak ihlali olabilir ama genel bir davranış olarak açıklayamayız.” dedi.

"Toplumsal davranış için 360 derece iletişim şart"

Toplum sağlığını korumanın yalnızca bireysel değil, kolektif bir süreç olduğunu vurgulayan Mine Tuncel, “Toplum davranışını değiştirmek için çok uzun süreli bütün toplumu kapsayan bizim 360 derece dediğimiz iletişim teknikleriyle toplumu bilgilendirmek lazım. Sağlıklı yaşamayı da aslında birazcık öğrendik ama kirli yanı da var sosyal medyada. Zayıf olmak sağlıklıymış gibi bir öğreti gelişti. Onu değiştirmek lazım.” diye konuştu.

İki büyük tehdit: Tütün ve obezite

Sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği açısından koruyucu sağlık hizmetlerinin önemine de işaret eden Tuncel, şöyle konştu:

Sağlıklı yaşamayı öğretmezsek, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği de riske giriyor. Çünkü tedavi hizmetleri hem çok maliyetli hem de bir insan hasta olduktan sonra onu tedarik etmek artık yaşam kalitesini geri vermiyor. Dünya Sağlık Örgütü dünyada iki büyük pandemi var diyor. Biri tütün, biri obezite. Bunun sonucunda kanserler artıyor, kardiyolojik problemler artıyor. Dolayısıyla biz bu iki sorunla baş edersek aslında birçok hastalığı ekarte ediyoruz. Bunlarla mücadele edeceğiz, etmeye devam edeceğiz. Özellikle biz sağlık profesyonelleri.

"Sağlıklı yaşamın temeli: dengeli beslenme ve hareket"

Sağlıklı yaşamın temel prensiplerine değinen Tuncel, yaşam kalitesinin artırılmasının esas hedef olması gerektiğine dikkat çekerek, “Az yiyip çok hareket etmeli, tütün mamullerinden de uzak durmalıyız ki daha sağlıklı bir yaşam olsun. Aslında çok uzun yaşamak değil. Ömrümüz belli ama yaşadığımız ömrü kaliteli yaşamak. Hastalıklarla olabildiğince geç tanıtmak, karşılaşmak, çok kıymetli kaliteli bir ömür sürmek. Dediğim gibi hem bakanlık olarak hem de sivil toplantısıyla elimizden geleni yapıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Sıradan bir enfeksiyon hayatını kararttı

Her şey yaklaşık 1,5 yıl önce, masum bir üst solunum yolu enfeksiyonuyla başladı. Ancak sinsi virüs, Göktuğ’un kalp kaslarını hedef alarak organı durma noktasına getirdi. Ayaklarda şişlik ve şiddetli nefes darlığıyla hastaneye koşan Şiş ailesi, acı gerçekle yüzleşti: Göktuğ’un kalbi kapasitesinin yarısının bile altında çalışıyordu.

Neşterden önceki son çıkış: İlaç tedavisi

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’ne nakil hazırlığı için sevk edilen Göktuğ için doktorlar son bir hamle yaptı. Ameliyat masasına yatmadan önce çok yönlü bir ilaç tedavisi (medikal tedavi) başlatıldı. Kalp yetmezliğine ve enfeksiyona karşı eş zamanlı yürütülen bu yoğun sürece, minik bedeni beklenmedik bir dirençle karşılık verdi.

Mucize gibi bir durum

Tedaviyi yöneten Çocuk Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Ece, süreci şöyle anlattı: "Bize geldiğinde kalbinin sol tarafı sadece yüzde 30 kapasiteyle çalışıyordu. Durumu çok kritikti; yapay kalp ya da nakil kaçınılmaz görünüyordu. Ancak ilaçlara öyle muazzam bir yanıt verdi ki, her gün biraz daha güçlendi. Bu gerçekten bir mucize. Aileler umudunu kesmesin; her kalp yetmezliği nakille bitmez, doğru takiple zafer kazanılabilir"

O artık yaşıtları gibi koşup oynuyor

Oğlunun nakil bekleyen bir hastadan, parkta koşturan enerjik bir çocuğa dönüşünü izleyen anne Neslihan Şiş, yaşadığı mutluluğu şu sözlerle paylaştı: "Şu an kalp değerleri yüzde 50’nin üzerine çıktı. İlaçlarımız azaldı. Kendi ihtiyaçlarını karşılayabiliyor, yaşıtlarıyla oyunlar oynuyor. Doğru tedavi ve takiple her şeyin düzelebileceğine şahit olduk"

Fotoğraf / İlkay Gürler

Modern tıbbın sunduğu imkanlarla artık "iyileşmez" gözüyle bakılan pek çok vaka, erken teşhis ve doğru tedavi protokolleri sayesinde tamamen sağlığına kavuşabiliyor. Ancak bu başarı tablosunda en kritik rolü, hastalığın henüz başlangıç aşamasında fark edilmesi oynuyor.

Erken tanı ana başat unsur!

Tedavi başarısındaki en önemli faktörün erken teşhis olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Demir, şu ifadeleri kullandı:

Artık son 40 yılda özellikle onkolojik tedavilerdeki gelişmelerle beraber çocukluk çağı kanserlerinde %80'in üzerinde şifa şansı var. Yani bu çocuklar iyileşiyorlar ve çoluk çocuğa karışıyorlar. Bu bizim için çok değerli ve önemli. Fakat bu tedavi başarısında bu oranları yakalayabilmek her zaman mümkün değil. Burada da en önemli faktör; yüksek oranda tedavi şansı elde etmek için erken tanının konulması. Maalesef çok ileri bir yakınma aşamasında hasta bize geldiğinde, ileri evrede bir tanı koyduğumuzda hem tedavi şansı azalıyor hem de daha çoklu tedavilerle daha düşük başarı elde etmiş oluyoruz.

Sadece cerrahiyle %90 başarı şansı

Hastalığın evresine göre tedavi sürecinin değiştiğini belirten Demir, “Örneğin bir nöroblastom 4. evrede geldiğinde, yaşı da 18 ayın üzerinde ise bu yüksek risk grubuna girer ve tedavi şansı çoklu kemoterapiler, radyoterapiler, immünoterapilere rağmen %40'ları maalesef aşamıyor. Ama siz bu çocuğu aynı hastalıkta evre 1 ve 2'de tanısını koyarsanız o zaman kemoterapi ve radyoterapi almaksızın, bakın hiç ek bir tedavi almaksızın sadece cerrahiyle %90 üzerinde tedavi şansı var. Dolayısıyla belirti ve bulguların farkında olmak bu çocuklarımızın tedavisinde ana başat unsur olarak kendisini gösteriyor" dedi.

Ailelerin dikkat etmesi gereken belirtiler

Prof. Dr. Demir, ailelerin hangi durumlarda vakit kaybetmeden bir onkolojik değerlendirme istemesi gerektiğini ise şu sözlerle aktardı:

⁠Morluklar ve kanamalar: "Cildinde farklı bölgelerde morluklar kolayca oluşuyorsa, burun kanaması sık oluyorsa, diş eti kanamaları oluyorsa ya da idrarında kırmızı renkli bir renk değişikliği oluyorsa mutlaka onkolojik değerlendirme yapılmalı"

⁠Şişlikler: "Koltuk altında, boyunda lenf bezlerinin büyümesi, kollarda, bacaklarda ve gövdede herhangi bir şişlik, karın şişliği bizim için önemlidir. Böbrek tümörlerinde anneler genelde çocuklarını banyo yaptırırken ya da göbeğini okşarken bir şişlik fark ederler. Vücudun herhangi bir yerinde anormal bir bombelik olduğunda çocuk değerlendirilmeli"

⁠Ateş ve halsizlik: "Kilo kaybı, gece terlemesi ve ateş bizim için çok önemlidir. Eğer bir çocukta halsizlik, bitkinlik, yorgunluk, kilo kaybı, gece terlemesi veya ateş varsa onkolojik değerlendirme istiyoruz. Özellikle 5 günden fazla süren bir ateş durumunda onkolojik süreçlerin dışlanması gerekir"

Gözde 'kedi gözü' bulgusu: "Bebeklerde fotoğraf çektiğimizde göz bebeklerinde kırmızı refle olması gereken bulgudur. Ama o kırmızı refle beyaza dönüşmüşse, yani kedi gözü gibi bir parlama görüyorsak bu bir göz tümörü olan retinoblastom olabilir. Derhal göz hekimine başvurulmalı"

⁠Kemik ağrıları: "11-12 yaşından sonra 'büyüme ağrısı' denilerek geçiştirilen ağrılarda kemik tümörleri aklımızda bulunmalı. Bu ağrıların özelliği; gece uyandırır, genelde tek taraflıdır, giderek şiddetlenir ve medikal tedavilere yanıt vermez"

Yeni nesil tedaviler: İmmünoterapi ve akıllı ilaçlar

Tedavideki yeni ufuklara değinen Demir, hedeflenmiş tedavilerin önemini vurguladı:

En önemli yeniliklerimiz terapiler yani hedeflenmiş tedaviler, bir diğeri de immünoterapiler. Bunlar küçük moleküller ve onkolojik yaklaşımlarımızda çığır açtı. Hatta bazı hastalıklarda tek bir ağızdan ilaçla çok ciddi olarak tümörü tedavi eder hale geldik. İmmünoterapi şöyle çalışıyor: Biz bir ilaç veriyoruz, gidip tümöre bağlanıyor ve vücuda 'Burada bir düşman var' diye alarm veriyor. Bağışıklık sistemi tümöre saldırmaya başlıyor. Bununla beraber yüksek riskteki tedavi şansımız %40'lardan %60'lara yükseldi.

Prof. Dr. Demir son olarak, "Eğer çocuklarının genel durumlarında bir farklılık görüyorlarsa, vücutlarının herhangi bir yerinde şişlik varsa, beklenmedik ve olağan dışı davranışlar fark ediyorlarsa derhal doktorlarına başvursunlar" diyerek sözlerini tamamladı.

Günlük yaşamın büyük bölümünü masa başında geçiren ve saatlerce telefona bakan bireylerde omurga problemleri giderek yaygınlaşmaya başladı. Yanlış duruş alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam tarzı ise özellikle boyun ve bel bölgesinde kalıcı sorunlara zemin hazırlıyor. Konuya ilişkin Türk Havadis’e konuşan Fizyoterapist Beyza Karatepe, günlük hayatta yapılacak küçük değişikliklerin omurga sağlığını korumada büyük önem taşıdığını söyledi. Karatepe, doğru duruş alışkanlıkları ve düzenli hareket, uzun vadede oluşabilecek ciddi sağlık sorunlarının önüne geçilmesinde etkili olduğuna dikkat çekti.

“Ağrı, vücudun koruyucu uyarısıdır”

Fizyoterapist Beyza Karatepe, masa başı çalışma ve uzun süreli telefon kullanımının sağlık üzerindeki en önemli etkisinin ağrı olduğunu belirterek, “Masa başında uzun süre oturmak, uygun olmayan pozisyonlarda bulunmak ve uzun süre telefona bakmak ağrıya neden olur ve hayat kalitemizi etkiler. Aslında ağrı, vücudun bize verdiği koruyucu bir uyarıdır. Bu nedenle vücutta hissedilen ağrıların göz ardı edilmemesi ve erken dönemde önlem alınması gerekir.” dedi.

“Telefona eğilmek boyun sağlığını tehdit ediyor”

Özellikle telefona eğilerek bakmanın boyun üzerindeki yükü ciddi oranda artırdığına dikkat çeken Karatepe, “Başın öne eğik pozisyonunda boyun omurlarına 25-30 kilogram kadar yük biner. Bu durum yapısal bozuklukları tetikler” ifadelerini kullandı. Bu pozisyonun zamanla duruş bozukluklarına yol açtığını belirten Beyza Karatepe, halk arasında kamburluk olarak bilinen kifotik postürün de bu süreçte ortaya çıkabileceğini vurguladı.

Doğru oturuş bel sağlığı için kritik

Uzun süreli oturma ve yanlış ergonominin bel sağlığı üzerindeki etkilerine de değinen Karatepe, çalışma ortamındaki hataların ciddi sorunlara yol açabileceğini vurgulayarak, “Yanlış oturma pozisyonu, uygun olmayan masa ve sandalye kullanımı gibi çevresel faktörler bel problemlerine yol açar. Kişi, boyuna uygun masa ve sandalye kullanmalı, ayaklar için destek sağlanmalı, sandalye dik olmalı ve monitör ile göz arasındaki mesafe doğru ayarlanmalıdır.” şeklinde konuştu.

“Düzenli molalar ve esneme şart”

Omurga sağlığını korumak için gün içinde hareket etmenin de şart olduğunu vurgulayan Karatepe, “En az 30-40 dakikalık periyotlarla mola verilmeli. Kısa yürüyüşler yapılmalı, kişiye uygun esneme hareketleri uygulanmalı ve gerekirse mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır” ifadelerini kullandı.

Uzaktan sağlık hizmeti dönemi

Yönetmelikte dikkat çeken en önemli değişikliklerden biri, uzaktan sağlık hizmetine ilişkin oldu. Buna göre aile hekimleri, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde uzaktan sağlık hizmeti sunabilecek.Bu adımın, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırmayı hedeflediği değerlendiriliyor.

Şiddet uygulayan hastaya yeni düzenleme

Yapılan değişiklikle sağlık çalışanlarına yönelik şiddet durumlarında yeni bir uygulama getirildi. Buna göre şiddet uygulayan kişinin aile hekimi kaydı değiştirilebilecek.İlgili kişi, bulunduğu bölge dikkate alınarak farklı bir aile sağlığı merkezine yönlendirilecek.

Veri güvenliği ve sistem zorunluluğu

Yeni düzenlemeye göre aile hekimleri, sağlık hizmeti sunumunda yalnızca Bakanlığa ait bilgi sistemlerini kullanmak zorunda olacak. Hastalara ait veriler, bu sistemler dışında herhangi bir ortama kaydedilemeyecek.Bu uygulamanın veri güvenliğini artırmayı hedeflediği belirtiliyor.

Aile sağlığı merkezlerine yeni şartlar

Yönetmelikle birlikte aile sağlığı merkezlerinde bulunması gereken ekipmanlar ve teknik şartlar da güncellendi. Buna göre:

• Pulse oksimetre gibi cihazlar zorunlu hale getirildi
• Güvenlik kamera sistemi kurulması şartı getirildi
• Tıbbi malzeme listesi genişletildi

Ayrıca ortak kullanım alanları ve ekipmanların kullanımına ilişkin kurallar netleştirildi.

Yeni kurallara uyum için süre verildi

Yönetmelikte yapılan değişikliklere uyum sağlanması için aile hekimliği birimlerine 1 Eylül 2026 tarihine kadar süre tanındı.Yayımlanan düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.Aile hekimliği sistemine yönelik bu değişiklikler, hizmet kalitesi, erişim ve güvenlik başlıklarında yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.

Yayımlanan tebliğe göre, birçok ilaç ve tedavi kaleminde fiyat güncellemeleri yapılırken, bazı ürünler ödeme listesine dahil edildi, bazıları ise listeden çıkarıldı.

Sağlık hizmetleri fiyatlandırmasında neler değişti?

Karara göre, SGK’nın geri ödeme listesinde yer alan bazı ilaçların fiyatları artırıldı. Özellikle ithal ve özel tedavi grubundaki ilaçlarda dikkat çeken güncellemeler yapıldı.Ayrıca bazı ilaçların ödeme kapsamı genişletilirken, bazı ürünlerin listeden çıkarıldığı görüldü.

Hangi ilaçlar listeye eklendi?

Yeni düzenleme kapsamında bazı ilaçlar EK-4/C listesine dahil edildi. Bu liste, SGK’nın belirli şartlar altında geri ödeme yaptığı ilaçları kapsıyor.Eklenen ilaçların özellikle spesifik hastalık gruplarına yönelik tedavi seçenekleri sunduğu ifade ediliyor.

Hangi ilaçlar listeden çıkarıldı?

Tebliğde dikkat çeken bir diğer başlık ise bazı ilaçların ödeme listesinden çıkarılması oldu. Bu değişiklikle birlikte, ilgili ilaçların SGK tarafından karşılanmayacağı anlamına geliyor.Listeden çıkarılan ürünlerin yerine alternatif tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi bekleniyor.

Fiyat artışı yapılan ilaçlar hangileri?

Yayımlanan kararda bazı ilaçların fiyatlarının euro bazında artırıldığı belirtildi. Bu artışların, güncel maliyetler ve piyasa koşulları dikkate alınarak yapıldığı ifade ediliyor.Özellikle kronik hastalık tedavisinde kullanılan bazı ilaçlarda fiyat güncellemeleri dikkat çekti.

Yeni düzenleme ne anlama geliyor?

Uzmanlara göre bu tür düzenlemeler, sağlık sisteminde mali sürdürülebilirliği sağlamak ve tedavi süreçlerini güncel ihtiyaçlara göre şekillendirmek amacı taşıyor.Aynı zamanda hastaların ilaçlara erişimi ve tedavi seçeneklerinin çeşitliliği açısından da önemli sonuçlar doğurabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.

SGK sağlık tebliğinde ne değişti?

Yeni düzenleme kapsamında, daha önce yürürlükte olan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin bazı maddeleri güncellendi.

Özellikle evde bakım hizmetleri ve sağlık kuruluşları tarafından sunulan hizmetlerin ödeme kapsamına ilişkin ifadeler yeniden düzenlendi.Bu değişiklikle birlikte, SGK’nın karşıladığı hizmetlerin çerçevesi daha net hale getirildi.

Özel beslenme ürünlerinde yeni ödeme tutarları

Tebliğde dikkat çeken başlıklardan biri de özel beslenme gereksinimi olan hastalara yönelik ödemeler oldu.Metabolizma hastalıkları ve benzeri durumlarda kullanılan özel formüllü ürünlerin ödeme tutarları güncellendi.

Yeni düzenlemeye göre:

• 0–12 ay arası için farklı ödeme tutarları
• 1–5 yaş arası için ayrı ödeme limitleri
• 5–15 yaş arası için yeniden belirlenen destek miktarları

uygulanacak.Bu değişiklik, özellikle kronik ve özel beslenme gerektiren hastalar için önemli bir güncelleme olarak değerlendiriliyor.

Hangi ilaçlar ve tedaviler kapsama alındı?

Tebliğ ile birlikte bazı ilaçların kullanım kriterleri de yeniden düzenlendi. Özellikle:

• Kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar
• Kronik böbrek hastalığına yönelik tedavi süreçleri
• Yeni nesil tedavi protokollerine ilişkin uygulamalar

SGK ödeme kapsamı içinde yeniden tanımlandı.Bu kapsamda, belirli şartları sağlayan hastalar için ilaçların SGK tarafından karşılanmasının önü açıldı.

Uzman raporu şartı getirildi

Bazı tedavi ve ilaçlar için uzman hekim raporu zorunluluğu da tebliğde yer aldı.

Özellikle kronik hastalıklar ve uzun süreli tedavi gerektiren durumlarda, sağlık kurulu raporları doğrultusunda işlem yapılacak.Bu uygulama ile tedavi süreçlerinde denetim ve standardizasyonun artırılması hedefleniyor.

Yeni düzenleme ne anlama geliyor?

Yapılan değişiklikler, sağlık hizmetlerinde hem erişimi hem de mali dengeyi yeniden düzenlemeyi amaçlıyor.

• Sağlık hizmetlerinin daha kontrollü sunulmasını
• Gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşılmasını
• Kamu kaynaklarının daha etkin kullanılmasını

sağlayacak.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, TUSAŞ tesislerini ziyaret ederek test süreci hakkında bilgi aldı.

HIZLI VE ETKİN MÜDAHALE KAPASİTESİ ARTACAK

Ziyarette, yerli ve milli imkanlarla geliştirilen GÖKBEY helikopterinin ambulans versiyonuna yönelik yürütülen çalışmalar ele alındı. Yetkililer, projenin özellikle acil sağlık hizmetlerinde hızlı ve etkin müdahale kapasitesini artıracağını belirtiyor.

SAĞLIK VE SANAYİ ALTYAPISI ENTEGRE OLUYOR

Uzmanlara göre GÖKBEY Ambulans Helikopteri, Türkiye’nin hem savunma sanayii hem de sağlık altyapısında önemli bir entegrasyon örneği sunuyor. Projenin tamamlanmasıyla birlikte, zorlu coğrafyalarda hasta ve yaralıların taşınmasında önemli bir kolaylık sağlanması hedefleniyor.

Söz konusu projenin Türkiye’nin yerli havacılık kabiliyetlerini daha ileriye taşıyacağı düşünülüyor.

“Her hücrenin parmak izi çıkarılıyor”

Altuntaş, genetik ve moleküler analizlerle her bir hücrenin adeta parmak izinin çıkarıldığını belirterek, tanı ve tedavi süreçlerinin bu verilere göre şekillendirildiğini söyledi.

“Kanseri artık moleküler düzeyde, hücre düzeyinde takip ediyoruz. Yapay zekayı sürece entegre ettik” dedi.

Yapay zeka süreci hızlandırdı

Yeni teknolojiler sayesinde daha önce 30 dakika süren işlemlerin 5 dakikaya kadar indirilebildiğini ifade eden Altuntaş, raporlama süreçlerinin de standart hale getirildiğini belirtti.

Bu gelişmelerin hedefe yönelik ve kişiye özel tedavilerin önünü açtığı vurgulandı.

Kanser artık yönetilebilir bir hastalık

Uzmanlar, kanserin artık çaresiz bir hastalık olmaktan çıktığını ve kronik bir hastalık gibi yönetilebildiğini ifade ediyor.

Yapılan açıklamalara göre erken tanı ile başarı oranları yüzde 95’e kadar çıkabiliyor, ölüm oranları ise yüzde 30’a kadar azaltılabiliyor.

Erken tanı ve yaşam tarzı kritik

Uzmanlar, sigara, obezite, alkol ve güneş ışınlarına dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla kanser riskinin yüzde 30-50 oranında azaltılabileceğini vurguladı.

Ayrıca erken teşhisin hayati önem taşıdığına dikkat çekildi.

Erkekler için uyarı

Uzmanlar, özellikle 50-70 yaş arası erkeklerin prostat kanseri riskine karşı PSA testi yaptırması gerektiğini belirtti.

Testis kanserinde ağrısız kitlelerin, mesane kanserinde ise idrarda kanamanın önemli belirtiler arasında olduğu ifade edildi.

Polen süresi uzuyor, risk artıyor

İklim değişikliğiyle birlikte sıcaklıkların yükseldiğini belirten Sayaca, bu durumun özellikle mevsimsel alerjisi olan bireylerin daha uzun süre polene maruz kalmasına yol açtığını söyledi.

Alerjenlerin havada kalma süresinin uzamasıyla birlikte alerji şikayetlerinin de arttığına dikkat çekti.

Her 3 çocuktan biri risk altında

Günümüzde çocukların yaklaşık üçte birinde, yetişkinlerin ise önemli bir kısmında alerjik hastalıkların görüldüğünü belirten Sayaca, en yaygın hastalıkları şöyle sıraladı:

• Alerjik rinit (saman nezlesi)
• Alerjik astım
• Ürtiker
• Atopik dermatit (egzama)
• Arı ve gıda alerjileri

Belirtiler ilkbaharda artıyor

Alerjik rinitte burun akıntısı, hapşırık ve gözlerde kaşıntı gibi belirtiler görülürken, astım hastalarında nefes darlığı ve öksürük öne çıkıyor.

Bu şikayetlerin özellikle ilkbahar aylarında ve ev tozu gibi alerjenlere maruz kalındığında arttığı ifade ediliyor.

Doğru tanı tedavinin anahtarı

Sayaca, alerji tanısında hastanın öyküsünün dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, deri testleri ve kan testleriyle alerjenlerin tespit edilebildiğini söyledi.

Doğru tanının, etkili tedavi için en önemli adım olduğunu vurguladı.

Alerji aşıları kalıcı çözüm sunabilir

Tedavi sürecine de değinen Sayaca, alerjik hastalıklarda üç temel yaklaşım olduğunu belirtti:

• Alerjenden korunma
• İlaç tedavisi
• İmmünoterapi (alerji aşısı)

Alerji aşılarının bağışıklık sistemini yeniden eğittiğini ifade eden Sayaca, bu yöntemin uzun vadede kalıcı iyileşme sağlayabildiğini söyledi.

3-5 yıl süren tedavi

Alerji aşısı tedavisinin genellikle 3 ila 5 yıl sürdüğünü belirten Sayaca, düzenli uygulandığında şikayetlerin önemli ölçüde azaldığını, bazı hastalarda ise tamamen ortadan kalkabildiğini ifade etti.

Her hasta için uygun değil

Alerji aşılarının her hastaya uygulanamayacağını vurgulayan Sayaca, mutlaka uzman kontrolünde değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi.

“Belirtileri hafife almayın”

Alerji hastalarına uyarılarda bulunan Sayaca, belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini belirtti.

Ev tozu alerjisi olanların temizlik konusunda dikkatli olması, polen alerjisi olanların ise yoğun dönemlerde açık havada uzun süre kalmaktan kaçınması gerektiğini ifade etti.

Uzmanlar, uzun süren ve yaşam kalitesini düşüren şikayetlerde mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguluyor.

“Erişkin otizmli bireylerin ihtiyaçları yeterince görünmüyor”

Türkiye Psikiyatri Derneği’nin yaptığı açıklamada, kamusal tartışmaların genellikle çocuklukla sınırlı kaldığı, erişkin otizmli bireylerin ihtiyaçlarının yeterince görünmediği belirtildi. Bazı bireylerin tanı alamadan erişkinliğe ulaştığı, erişkinlik döneminde eğitimden istihdama, bağımsız yaşamdan sağlık hizmetlerine erişime kadar ciddi güçlüklerle karşılaştığı aktarıldı.

Otizmde tanının ötesi: bütüncül değerlendirme ve erişilebilir hizmet modeli

Otizmin değerlendirilmesinin yalnızca tanı koymakla sınırlı olmadığı belirtilerek, sürecin deneyimli hekimler ve çok disiplinli ekip çalışmasıyla yürütülmesi gerektiği vurgulandı. Psikiyatri uzmanlarının ayırıcı tanı ve bütüncül planlamadaki rolü belirleyici olmakla birlikte, klinik psikologlar, özel eğitim uzmanları, dil ve konuşma terapistleri, ergoterapistler ve sosyal hizmet uzmanlarının eşgüdümü şart görüldü.

Hizmetlerin erişilebilir olmasının önemine dikkat çeken dernek, randevu sistemleri, görüşme ortamları ve bilgilendirme yöntemlerinin duyusal yükü azaltacak, bireyin iletişim biçimine uyarlanabilir ve öngörülebilir şekilde düzenlenmesi gerektiğini belirtti.

Otizm farkındalığında doğru dil kullanımı vurgusu

Dernek, 951 katılımcıyla yapılan araştırmaya göre “hastalık” ve “otistik” gibi ifadelerin olumsuz algılandığını, “otizm spektrumunda” veya “otizm tanılı” gibi betimleyici ifadelerin daha kabul gördüğünü aktardı. Küçültücü, acındırıcı veya yalnızca eksiklikleri vurgulayan dilden kaçınılması, bireylerin kendilerini tanımlama biçimlerine saygı gösterilmesi çağrısı yapıldı.

TPD’den Otizmde Kesintisiz Destek Çağrısı

Türkiye Psikiyatri Derneği, otizmli bireyler için çocukluktan erişkinliğe kesintisiz destek sağlanması gerektiğini vurguladı. Dernek, 18 yaş sonrası eğitim, beceri geliştirme ve gündüzlü yaşam programlarının güçlendirilmesi, destekli istihdam modellerinin yaygınlaştırılması ve sağlık hizmetlerinin erişilebilir hale getirilmesini öncelikli adımlar olarak sıraladı. Ayrıca mola evi, geçici bakım ve aile destek hizmetlerinin ülke genelinde yaygınlaştırılması, yoğun desteğe ihtiyaç duyan bireylerin haklarının ve yaşam koşullarının korunması ile sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve istihdam politikalarının eşgüdümlü planlanmasının önemine dikkat çekti.

Pandemiyle birlikte yaygınlaşan vitamin ve mineral takviyesi kullanımı, beraberinde önemli riskleri de getirdi. Vatandaşlar kontrolsüz ve uzmanlara danışman eczanelerden hatta internetten dahi vitamin satın alır hale geldi. Uzmanlar ise dikkatli olunması yönünde uyardı. Türk Havadis’e konuşan Eczacı Öznur Parlak, özellikle sosyal medyanın etkisiyle bilinçsiz takviye tüketiminin arttığına dikkat çekti. Parlak, kişiye özel değerlendirme yapılmadan kullanılan takviyelerin faydadan çok zarar getirebileceğini söyledi.

“Rastgele kullanılan takviyeler ciddi risk oluşturabilir”

Eczacı Öznur Parlak’a göre en büyük sorun, bireylerin kendi ihtiyaçlarını bilmeden takviye kullanması. Sosyal medyada popüler olan ürünlerin herkes için uygun olmadığını vurgulayan Parlak, “Her bireyin sağlık geçmişi, kan değerleri ve ihtiyaçları farklı. Bu nedenle rastgele kullanılan takviyeler ciddi risk oluşturabilir” dedi.

Takviye kullanımında kritik adım ‘kan tahlili’

Takviye kullanımında en kritik adımın kan tahlili olduğunu belirten Parlak, özellikle demir (ferritin), B12 ve D vitamini değerlerinin mutlaka ölçtürülmesi gerektiğini ifade etti. Bu eksikliklerin günlük yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyleyen Parlak, özellikle öğrencilerde görülen odaklanma sorunlarının çoğu zaman demir eksikliğinden kaynaklandığını dile getirdi.

“Takviye kullanımı uzman kontrolünde olmalı”

Parlak, sağlıklı bireylerin de bazı durumlarda takviye kullanabileceğini ancak bunun mutlaka uzman kontrolünde olması gerektiğini vurguladı. Günümüzde magnezyum eksikliğinin yaygınlaştığına dikkat çeken Parlak, “Toprakta mineral kaybı var. 50 yıl öncesine göre bir elmadaki magnezyum değeri yüzde 70 oranında düşmüş durumda. Bu nedenle eksiklikler daha sık görülüyor” dedi.

D vitamini ve omega-3 kullanımına da değinen Parlak, “D vitamini Türk toplumunda yeterince sentezlenemeyebiliyor. Omega-3 ise kalp sağlığı açısından önemli. Ancak bu takviyeler de bilinçli ve uzman kontrolünde kullanılmalı” ifadelerini kullandı.

“İnternetten alınan ucuz takviyeler büyük risk”

Eczacı Öznur Parlak, internetten satılan takviyelere karşı uyarıda bulunarak şunları söyledi:
“İnternetten ucuza alınan ürünler büyük risk. Etken maddesi pahalı olan bir ürünün çok ucuza satılması mümkün değil. İnternette ‘güvenilir’ yazması yeterli değil, mutlaka sorgulamak gerekir. Biz eczaneye ürün alırken sertifikalarını kontrol ediyoruz. Kimseye zarar gelmemesi için çok dikkat ediyoruz. İnternette ise çoğu zaman ticari kaygı ön planda olabiliyor. Bu ürünlerden fayda değil zarar gelir.”

Ankara’da 112 acil sağlık ekiplerinin ortalama müdahale süresi şehir merkezinde 6,5 dakika seviyesinde bulunuyor. Bu süreyi daha da aşağı çekmeyi hedefleyen İl Sağlık Müdürlüğü, hem kapasite artışı hem de teknolojik uygulamalarla sahadaki etkinliği artırıyor.

Türk Havadis’e konuşan Ankara İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Ali Niyazi Kurtcebe, elektronik vaka sistemi ve Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) uygulamaları sayesinde vakalara daha hızlı ve etkili müdahale edilebildiğini belirtti. Kurtcebe, 112 hattının yalnızca sağlık değil tüm acil durumlar için kullanıldığını da hatırlatarak, vatandaşlardan asılsız ihbarlardan kaçınmaları ve hattı gereksiz yere meşgul etmemeleri konusunda duyarlı olmalarını istedi.

Ankara’da ortalama 112 müdahale süresi 6,5 dakika

Ankara İl Sağlık Müdürü Ali Niyazi Kurtcebe, Ankara’daki 112 acil sağlık hizmetlerinin ortalama müdahale süresine dikkat çekerek, ”Şehir merkezinde ve ilçelerdeki ortalama müdahale süresimiz şu anda 6,5 dakika. Bu ortalamayı kısaltmak için ambulans sayılarımızı arttırıyoruz. Vakaya müdahale oranımızı hızla düşürmeye çalışıyoruz.” şeklinde konuştu.

Elektronik vaka sistemi ile hızlı ve doğru müdahale

Elektronik vaka sisteminin geçen yıl itibarıyla devreye girdiğini belirten Uzm. Dr. Kurtcebe, “Ankara'da da tüm istasyonlarımızda ve ambulanslarımızda bu uygulamayı gerçekleştirdik. Elektronik vaka sistemiyle beraber vakayı en hızlı şekilde, doğru şekilde müdahale edilip, doğru şekilde sevk edilmesini, uygun hastaneye götürülmesini de sağlıyor aynı zamanda.” dedi.

“112’yi meşgul etmeyin” çağrısı

112’nin sadece ambulanslara hizmet vermediğinin altını çizen Ali Kurtcebe, şunları söyledi:

“112 çağrı sistemi biliyorsunuz sadece ambulanslara hizmet vermiyor. Aynı zamanda polise, itfaiyeye, AFAD’a, jandarmaya, çok çeşitli alanlarda vatandaşın acil çağrı ihtiyacı olduğu bütün alanlarda 112 acil çağrı sistemi devreye giriyor. Vatandaşımızın 112 numarasını gereksiz yere meşgul etmemesini, asılsız ihbar ve çağrılarda bulunmaması istiyoruz. Özellikle bazı vakalarda aynı bölgeden birden fazla çağrı gelebiliyor. O da bizim zaman zaman hatlarımızı meşgul ediyor. İşimizi biraz daha o konuda yavaşlatmış oluyor. Çünkü biz saniyelerle hatta saliselerle müdahale etmek durumundayız. Bunların hepsinin ölçümünü yapıyoruz. Vatandaşlarının bu konuda duyarlı olmalarını özellikle rica ediyoruz.”

OED’lerle acil müdahalede yeni dönem

Kurtcebe, 112 acil çağrı sistemi ile beraber geçen yıl itibarıyla Ankara’da 25 noktaya Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) yerleştirdiklerini belirterek, “Acil durumda müdahale edilmesi gereken vakalara o bulunan noktalardaki Eksternal Defibrilatör yani şok cihazları vatandaşın kalp durması durumunda otomatik olarak oradaki yönlendirmeye göre vatandaşımıza orada herhangi bir yanında sağlık yardımcısı olmadan, sağlıkçı olmadan müdahale edilebiliyor. Bu cihazların da gerekli durumlarda aktif olarak kullanılmasını istiyoruz. Sağlıklı kimseye herhangi bir zararı olmuyor. Sağlıklı bireylerde cihaz çalışmıyor. Öncelikli olarak 112’nin aranmasını ve sonra da bu şok cihazlarını kullanmasını tavsiye ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kimleri kapsıyor?

Yönetmelik;

• Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatı
• Taşra teşkilatı
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memurlar
• 663 sayılı KHK kapsamında görev yapan sözleşmeli personel

için uygulanacak.Bu kapsamıyla düzenleme, sağlık sisteminde görev yapan geniş bir personel grubunu doğrudan ilgilendiriyor.

Disiplin amirleri yeniden belirlendi

Yeni yönetmelikte, sağlık çalışanlarının bağlı olduğu disiplin amirleri EK-1 cetvel üzerinden detaylı şekilde tanımlandı.

Bu değişiklikle birlikte:

• Hangi personelin hangi amire bağlı olduğu netleştirildi
• Disiplin süreçlerinde yetki karmaşasının önüne geçilmesi hedeflendi

Hangi mevzuat uygulanacak?

Disiplin işlemlerinde temel dayanak olarak:

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
• Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği

esas alınacak.Bu durum, mevcut disiplin sisteminin genel çerçevesinin korunmaya devam ettiğini gösteriyor.

Eski yönetmelik kaldırıldı

Yeni düzenleme ile birlikte:
2012 yılında yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği tamamen yürürlükten kaldırıldı.Böylece disiplin yapısı güncellenmiş oldu.

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih olan 31 Mart 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.Uygulama ve yürütme yetkisi ise doğrudan Sağlık Bakanı’na verildi.Yeni düzenleme, sağlık çalışanlarının disiplin süreçlerinde daha net, güncel ve merkezi bir yapı oluşturmayı hedefliyor.

Sağlıklı yaşam bilincini artırmak amacıyla düzenlenen I. Ulusal ‘Herkes için Sağlıklı Yaşam ve Spor’ sempozyumu, alanında uzman isimleri aynı platformda buluşturdu. Sempozyumun başkanlığını Şeyma Zehra Altunkürek üstlenirken, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Kemalettin Aydın, Ankara İl Sağlık Müdürü Ali Niyazi Kurtcebe, Gülhane Hemşirelik Fakültesi Dekanı Fatma İlknur Çınar programa katılarak değerlendirmelerde bulundu. Önal Akademi ve Türk Havadis ve çeşitli markaların sponsorluğunda gerçekleştirilen sempozyum, teorik oturumların yanı sıra spor etkinlikleriyle de zenginleşti, programda sağlıklı ve aktif yaşamın önemi hem sözle hem uygulamayla vurgulandı.

Uzman isimler aynı platformda buluştu

Sempozyumun başkanlığını Doç. Dr. Şeyma Zehra Altunkürek üstlendi. Sempozyuma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, Ankara İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Ali Niyazi Kurtcebe, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Hemşirelik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fatma İlknur Çınar katılarak konuşmalarıyla katkı sundu.

Spor kıyafetleriyle farkındalık mesajı

Sempozyumun dikkat çeken yönlerinden biri ise tüm katılımcıların spor kıyafetleriyle etkinliğe katılması oldu. Bu tercih sempozyumun temasına uygun olarak sağlıklı ve aktif yaşamın önemine sembolik bir vurgu yaptı.

Sağlıklı yaşam için ortak çağrı

Katılımcılar, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılması, sporun toplum sağlığı üzerindeki etkileri ve koruyucu sağlık hizmetlerinin önemi üzerine değerlendirmelerde bulundu. Sempozyumda, bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yönelik öneriler ve toplum genelinde sağlıklı yaşam kültürünün geliştirilmesi için atılması gereken adımlar ele alındı. Etkinlik sponsorlara verilen teşekkür belgelerinin ardından spor salonunda devam etti.

“Sağlıklı yaşam için ilk adımı atın”

Sempozyum Başkanı Doç. Dr. Şeyma Zehra Altunkürek, sağlıklı yaşamı ve sporu toplumun her kesimine ulaştırmak amacıyla sempozyumu ücretsiz düzenlediklerini belirterek, “Amacımız, herkesin hayatına küçük ama sürdürülebilir alışkanlıklar katmasını sağlamak. Herkesten profesyonel spor yapmasını beklemiyoruz; günde 15-30 dakikalık yürüyüşlerle bile başlanabilir. Önemli olan hareketi hayatın bir parçası haline getirmek. Özellikle gençlere çağrımız; bir adım atın ve sağlıklı yaşamı bugünden hayatınıza dahil edin.” şeklinde konuştu.

Protokolden sahada örnek mücadele

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Kemalettin Aydın, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektör Yardımcısı Mehmet Ali Gülçelik ve Ankara İl Sağlık Müdürü Ali Niyazi Kurtcebe sempozyum kapsamında düzenlenen etkinlikte basketbol oynayarak sahaya indi. Protokol üyelerinin parkede sergilediği performans, hem katılımcılardan ilgi gördü hem de sağlıklı ve aktif yaşam mesajını güçlü bir şekilde yansıttı.

Etkinlik ve yarışmalar programa renk kattı

Program kapsamında katılımcılar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kapalı Spor Salonu’nda düzenlenen plank yarışmasına katıldı. Yarışmada ilk üçe giren katılımcılara ödülleri takdim edildi. Ardından eğitmenler eşliğinde gerçekleştirilen zumba etkinliğiyle katılımcılar hareketli anlar yaşadı. Program zumbanın ardından yapılan nefes ve farkındalık çalışması ile sona erdi.